ΕΝΕΔΡΕΣ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ ΣΑΝ ΚΟΥΦΙΕΣ ΡΙΠΕΣ

 (… παραμονεύαν την πτώση σου…)

Εσύ μόνο το ξέρεις
Πώς χάνεσαι τώρα πώς βουλιάζεις
Μέσα στα ωραία χρόνια στ’ άσπρα πουκάμισα
Στ’ άσπρα χαμόγελα στ’ άσπρα καινούργια βιβλία
 
Εσύ μόνο το ξέρεις πως βουλιάζεις
Μες στα καινούρια ρούχα στους φρέσκους δρόμους
Στα χειροκροτήματα όταν περνάς
Στους ευγενείς ψιθύρους που πληθαίνουν μπρος σου
 
(«Πλήθος ενέδρες της ζωής παραμονεύαν την πτώση σου»)
 
Ενέδρες από χειροκροτήματα σαν κούφιες ριπές
[ΕΣΥ ΜΟΝΟ ΤΟ ΞΕΡΕΙΣ……  από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3
και ΣΥΝΕΧΕΙΑ με:
 ΕΝΑΣ ΚΛΕΦΤΗΣ…  (κι άλλος κλέφτης!.. Πιάστε τους κλέφτες…),
ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΙΣ ΡΑΓΕΣ… (Κάτω απ’ τις ράγες του τραίνου…)
ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΓΥΜΝΑ… (Όλο και πιο άναρθρα)
ΟΙ ΕΠΙΓΟΝΟΙ (Εδώ οι πόρτες έγιναν στόματα)
ΠΑΨΑΝ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΠΙΑ… (…Ν’ αποτελούν χρησμούς)
ΤΩΡΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟΣ ΘΕΑΤΗΣ…  (Ασήμαντος ανθρωπάκος μέσα στο πλήθος…)
ΣΕ ΤΙ ΒΟΗΘΑ ΛΟΙΠΟΝ… (…η Ποίηση… Αυτή εδώ η Ποίηση, λέω)
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ Η ΠΛΗΘΩΡΑ… (…αλλά το ένα…)
ΟΛΑ ΤΑ ΠΟΣΩΠΑ… (…της ιστορίας μας είναι εντελώς φανταστικά) και
ΑΦΙΕΡΩΣΗ  (Για τους ερωτευμένους που παντρεύτηκαν )
 
Αντιγραφή και Επικόλληση από τη Συγκεντρωτική έκδοση: Μανόλη Αναγνωστάκη ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ  Εποχές – Εποχές 2, Παρενθέσεις, Εποχές 3, Η Συνέχεια – Η Συνέχεια 2 – Η Συνέχεια 3, Ο Στόχος 1941-1971, εκδόσεις Πλειάς]

ΕΝΑΣ ΚΛΕΦΤΗΣ…

(από τη συλλογή του μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962)

Ένας κλέφτης

Κι άλλος κλέφτης

«Πιάστε τους κλέφτες»

(Ποιους κυνηγούσαν και ποιοι;)

 

Στεκόμουν στη θέση μου ακίνητος

Ανάμεσα στο έξαλλο πλήθος

Στις φοβερές κραυγές

Κανείς δεν μ’ ακούμπησε

Άναψα κι άλλο τσιγάρο

 

Ήταν για μένα μια ξένη ιστορία

Εγώ δε φοβόμουνα

Δεν είχα τίποτα πια να μου κλέψουν

Δε με φοβόταν κανείς

Δεν είχα τίποτα να κλέψω απ’ αυτούς

 

ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΙΣ ΡΑΓΕΣ…

Κάτω απ’ τις ράγες του τραίνου

Κάτω απ’ τις γραμμές του βιβλίου

Κάτω από τα βήματα των στρατιωτών

 

Όταν όλα περάσουν – πάντα σε περιμένω.

 

Πέρασαν από τότε πολλά τραίνα

Κι άλλα πολλά βιβλία θα διαβαστούν

Κι άλλοι στρατιώτες το ίδιο θα πεθάνουν.

 

Κάτω από το κάθε τι που σου σκεπάζει τη ζωή

Όταν όλα περάσουν –

Σε περιμένω.

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΓΥΜΝΑ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962)

Όλο και πιο γυμνά

Όλο και πιο άναρθρα

Όχι πια φράσεις

Όχι πια λέξεις

Γραμμάτων σύμβολα

Αντί για την πόλη η πέτρα

Αντί για το σώμα το νύχι

Ακόμα πιο πολύ: μια αιμάτινη

Σκοτωμένη κηλίδα

Πάνω στο μικροσκόπιο

 

ΟΙ ΕΠΙΓΟΝΟΙ

Εδώ οι πόρτες έγιναν στόματα

Βγαίνουνε ολοένα άνθρωποι σαν οργισμένες λέξεις

Σε δαχτυλοδειχτούν και σε υβρίζουν·

Νέοι, χτες μόλις παιδιά, με τη φλόγα στα μάτια

Νομίσματα νιόκοπα γεμάτα πάθος αγοράς

Όμως το παρελθόν δεν αγοράζεται δε μπορεί πια ν’ αγοραστεί

Η κάθε σπασμένη φωλιά η κάθε σβησμένη λέξη.

Εδώ τα παράθυρα γίναν αγχόνες

Δουλεύουν νύχτα μέρα σα ματόκλαδα

Όμως το αίμα Εκείνων δεν απαγχονίζεται

Δεν υποπτεύονται πως ολοένα τους κυκλώνει

Δεν υποπτεύονται τι ξεπουλήθηκε – για να δολοφονούν.

 

Κι όμως υπάρχει πάντα μια εκδίκηση

Μια μυστική ενέδρα χωρίς διέξοδο

Ένας κοχλίας που ριζώνει πιο βαθιά.

 

(Στο τέλος όταν όλοι περάσουν σαν κι εμάς)

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΠΑΨΑΝ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΠΙΑ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962)

Πάψαν τα λόγια πια ν’ αποτελούν χρησμούς

Οι δυνατοί οι στίχοι προφητείες

Μες στην τερπνή ζωή σε ποθητή γαλήνη

Μας χάιδευε το μέτωπο η ωραία Ειρήνη

Τα ευτυχισμένα πρόσωπα περίσσεψαν

Τα δροσερά παιδάκια έπαιζαν στους δρόμους

Ερωτευμένα πουλιά τραγουδούσαν στον ουρανό.

Τώρα διδάσκουν στα σχολεία την εποχή των αγενών μετάλλων

Τα φρικτά εγκλήματα που οι πρόγονοί τους διαπράξαν

Τις ακατανόητες πράξεις μας τα ηλίθια έργα τέχνης

Τους ανάπηρους αιώνες της γήινης προϊστορίας.

 

Τεράστιο άσπρο περιστέρι με μαρμαρωμένο χαμόγελο

Άπλωσε - άπλωσε τις φτερούγες της η ωραία Ειρήνη

Μες στο τεράστιο υπόστεγο κυοφορείται το έκθαμβο μέλλον του Αζώτου

 

(Ό,τι μες στους αιώνες, ευσυνείδητοι, παρασκευάσαμε).

 

ΤΩΡΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟΣ ΘΕΑΤΗΣ…

Τώρα είναι απλός θεατής

Ασήμαντος ανθρωπάκος μέσα στο πλήθος

Τώρα πια δεν χειροκροτεί δε χειροκροτείται

Ξένος περιφέρεται στων οδών το κάλεσμα.

 

Έρχονται από μακριά οι νέοι σαλπιγκτές

Των επιλέκτων κλάσεων του μέλλοντος

Οι κραυγές τους γκρεμίζουν τα σαθρά τείχη

Τήκουν τη λάσπη σε φωτεινούς ρύακες.

Έρχονται οι αγνοί, οι ανυπόκριτοι,

Οι βιαστές, οι αμέτοχοι, οι παρθένοι,

Οι πονηροί συνδαιτυμόνες, οι αθώοι

Οι ληξίαρχοι των ημερών μας

Έρχεται το μεγάλο παρανάλωμα

Μέσα στους πίδακες των πρόσχαρων νερών.

Έρχονται οι τελευταίες προγραφές.

 

Μα τώρα αυτός είναι απλός θεατής

Ανώνυμος ανθρωπάκος μέσα στο πλήθος

Με τα χέρια στο στήθος σαν έτοιμος νεκρός

Τώρα πια δε χειροκροτεί δε χειροκροτείται.

 

(Να ξέρεις πάντα το πότε και το πώς)

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΣΕ ΤΙ ΒΟΗΘΑ ΛΟΙΠΟΝ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962)

Σε τι βοηθά λοιπόν η ποίηση

(Αυτή εδώ η ποίηση, λέω)

Στα υψηλά σου ιδανικά, στη συνείδηση του χρέους

Στο μεγάλο πέρασμα από το καταναγκασμό

Στις συνθήκες της ελευθερίας;

 

Σε τι βοηθά λοιπόν η ποίηση

-Αυτό, έστω, που εγώ ποίηση ονομάζω –

 

(Ας ζήσουμε λοιπόν και μ’ αυτά ή μόνο μ’ αυτά)

 

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ Η ΠΛΗΘΩΡΑ

Δεν υπάρχει η πληθώρα αλλά το ένα

Όχι το: εν το παν, τα κεφαλαία γράμματα

Αυτό που λεν Αιώνιο ή Μεγάλο ή όπως αλλιώς

Δεν υπάρχει ο  κακοήθης όγκος στον εγκέφαλο

Το αναλλοίωτο αίμα της κυκλοφορίας

Του νευρικού συστήματος ο υψηλός τόνος

Δεν υπάρχει το σύνολο αλλά η μονάδα

Αυτή η χαίνουσα οπή που μέσα της ριζώνει

Ριζώνει ατέρμονα ο φοβερός κοχλίας

Σε μια εγκοπή του μυστική να φυτευτεί

Ο τελευταίος σου στίχος και να μείνει.

 

Αδιάλλαχτος, απρόσιτος, έτοιμος πάντα.

Χωρίς δυνατότητες καρπού

Χωρίς δυνατότητες σήψεως

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΑ…

(… ΑΦΙΕΡΩΣΗ λοιπόν σ’ αυτά τα πρόσωπα…)

Για τους ερωτευμένους που παντρεύτηκαν

Για το σπίτι που χτίστηκε

Για τα παιδάκια που μεγάλωσαν

Για τα πλοία που άραξαν

Για τη μάχη που κερδήθηκε

Για τον άσωτο που επέστρεψε

 

Για όλα όσα τέλειωσαν χωρίς ελπίδα πια

 

Καμιά πλέον συσχέτιση με πρόσωπα υπάρξαντα   Ή και ακόμα υπαρκτά σε μια δεδομένη εποχή.   Γιατί και η Εποχή δεν υπήρξε – μη μιλήσεις πια γι’ αυτήν   Με τα ίδια πάλι λόγια που δεν αλλοιώνονται από το χρόνο   Όπως το μέταλλο κάτω απ’ τη σκουριά, το δέρμα κάτω απ’ το ρούχο.   Γιατί τα πρόσωπά της ιστορίας μας είν’ εντελώς φανταστικά   Οι περιπέτειες τους αδιάφορες για την Ιστορία   Ούτε καν ίχνη σβησμένων ονομάτων για τους οπωσδήποτε επιζήσαντες.   Κατέβασε τις Μεγάλες Κουρτίνες, φράξε όσο είναι καιρός   Τις μυστικές ρωγμές των στίχων, μ’ ένα χαμόγελο κι εσύ   Υποδέξου, αγνός, τη χαρούμενη καινούργια ημέρα.   Έλα Γιώργο – βάλε στη θήκη το μαχαίρι!.. [Με την παραπάνω ΑΦΙΕΡΩΣΗ σε ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ολοκληρώνει τη συλλογή του Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962 ο Μανόλης Αναγνωστάκης – συγκεντρωτική έκδοση ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1941 – 1971: Εποχές  1 και  2 – Παρενθέσεις – Εποχές 3 – Η Συνέχεια 1 , 2 και 3  - Ο Στόχος… Το θέμα όμως είναι ΤΩΡΑ ΤΙ ΛΕΣ;]

Δευτέρα, 24 Οκτωβρίου 2022

ΟΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ ΝΑ ΧΑΣΟΥΝ

 

(… πέρασαν τόσα και τόσα για να βρει τον τρόπο του ο καθένας…)

Τώρα που γίναμε πλούσιοι: - ή «βρήκαμε τον τρόπο μας», που λένε –

(Πέρασαν τόσα και τόσα για να βρει τον τρόπο του ο καθένας)

Τώρα στο πόδι μας θα βρείτε πάντα κάποιον άλλον·

Βέβαια τον πληρώνουμε αδρά, τον συντηρούμε, τον προσέχουμε.

Κι αυτές οι εγχειρίσεις  κοστίζουνε πολύ, θέλουνε χρόνο

Πώς να φορμάρεις ένα τυχόν ξένο πρόσωπο σαν το δικό σου

Να πάρεις δασκάλους, να διδάξεις την κάθε σου κίνηση, κάθε λυγμό.

Μα οι κατάλληλοι άνθρωποι πάντοτε βρίσκονται δεν έχουν τίποτα να χάσουν

Αυτούς θα δείτε τώρα στα κέντρα, στις συναναστροφές, να υπογράφουν γραμμάτια

Να υποφέρουν, να χαίρονται, να σας εξαπατούν τέλος πάντων.

Εμείς οι ίδιοι – πρόσεξε αυτό το: εμείς οι ίδιοι – λέμε να μαζευόμαστε καμιά φορά

Ορίσαμε μια – το πολύ – στα δέκα χρόνια να λέμε τα παλιά.

Οριστικά εμείς οι ίδιοι, πήραμε όρκο μη γίνει ζαβολιά.

Όρκο βαρύ. (Τι θες, τι τα ρωτάς. Υπάρχει πια εμπιστοσύνη;)

 

[ΟΙ ΣΩΣΙΕΣ  από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3 1962   και ΣΥΝΕΧΕΙΑ με:

 Ο ΝΕΚΡΟΣ (που ωστόσο δεν πέθανε την ορισμένη ώρα),

ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ… (οι μεγάλες αποφάσεις, τα ιδεώδη, τελοσπάντων, για την αναπροσαρμογή)

ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ (θα ’χουμε γεράσει μα θα μας γνωρίσουν)

Η ΑΠΟΦΑΣΗ (τώρα που βρήκαμε τον τρόπο μας, που λένε… είστε υπέρ ή κατά; Σκεφτείτε το καλά. Θα περιμένω

ΣΤ’ ΑΣΤΕΙΑ ΠΑΙΖΑΜΕ (… δώστε μας πίσω τα χρόνια μας… Στα ψέματα παίζαμε) και

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΕΓΙΝΕ (τίποτα, τίποτα πια…)

Συγκεντρωτική έκδοση: Μανόλη Αναγνωστάκη ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ  Εποχές – Εποχές 2, Παρενθέσεις, Εποχές 3, Η Συνέχεια – Η Συνέχεια 2 – Η Συνέχεια 3, Ο Στόχος 1941-1971, εκδόσεις Πλειάς]

 

Ο ΝΕΚΡΟΣ

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3 1962)

Ήρθαν τα πρώτα τηλεγραφήματα

Σταμάτησαν τα πιεστήρια και περίμεναν

Έγιναν οι παραγγελίες στις αρμόδιες αρχές.

 

Μα ο νεκρός δεν πέθανε την ορισμένη ώρα.

 

Όλοι φόρεσαν τις μαύρες γραβάτες

Δοκίμασαν στον καθρέφτη τις συντριμμένες πόζες

Ακούστηκαν οι πρώτοι λυγμοί τα θλιβερά εγκώμια.

 

Μα ο νεκρός δεν πέθανε την ορισμένη ώρα.

 

Στο τέλος οι ώρες γινήκαν μέρες

Εκείνες οι φρικτές μέρες της αναμονής

Οι φίλοι άρχισαν να διαμαρτύρονται

Έκλεισαν τα γραφεία τους σταμάτησαν τις πληρωμές

Γυρνούσαν τα παιδιά τους αδέσποτα στους δρόμους.

Έβλεπαν τα λουλούδια  να μαραίνονται.

 

Μα ο νεκρός δεν πέθανε την ορισμένη ώρα.

 

(Τόσα και τόσα πράγματα που δεν προβλέπονται

Τόσες συνέπειες ανυπολόγιστες, τόσες θυσίες,

Σε ποιους υπεύθυνους να διαμαρτυρηθείς, πού να φωνάξεις;)

 

Και ο νεκρός δεν πέθανε τον ορισμένη ώρα.

 

ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ…. (Στον Κλείτο)

Τη νύχτα έρχονται οι μεγάλες αποφάσεις

Τη νύχτα πλάι στην αγαπημένη

Στους γλυκούς όρκους πριν από τη συνουσία.

Τη νύχτα οδηγούν τα λεωφορεία στην αποθήκη

Όταν αρχίζουν να δουλεύουν τα πιεστήρια

Και σβήνουνε τα νυσταγμένα φώτα ένα - ένα

Τη νύχτα έρχονται οι μεγάλες αποφάσεις

Των μυστικών, τα σχέδια, επαναστάσεων,

Η λειτουργία του καζίνου, εκείνο

Το τελευταίο γράμμα, απ’ το κελί σου,

Τα ιδεώδη, τελοσπάντων, για την αναπροσαρμογή.

 

Τη νύχτα εκείνη αρνήθηκα ν' ακολουθήσω πια

Αρνήθηκα τη μοναξιά των λέξεων,

Των εσκεμμένων συνειρμών, τη λογική του Ονείρου.

Τη νύχτα εκείνη κάηκε το διανυκτερεύον φαρμακείο

Αποκοιμήθηκε βαθιά ο σκοπός στρατιώτης

Βρέθηκε μες στο δρόμο νεκρός ο φτωχός νυχτοφύλακας.

 

Άτιμοι! Εσείς δολοφονήσατε τον τελευταίο νυχτοφύλακα!

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

Θα μείνω κι εγώ μαζί σας μες στη βάρκα

ύστερα απ’ το φρικτό ναυάγιο και το χαμό

Το πλοίο βουλιάζει τώρα μακριά

(Πού πήγαν οι άλλες βάρκες; Ποιοι γλιτώσαν;)

Εμείς θα βρούμε κάποτε μια ξέρα

Ένα νησί ερημικό όπως στα βιβλία

Εκεί θα κτίσουμε τα σπίτια μας

Γύρω - γύρω απ’ τη μεγάλη πλατεία

Και στη μέση μια εκκλησιά

Θα κρεμάσουμε μέσα τη φωτογραφία

Του καπετάνιου μας που χάθηκε –ψηλα – ψηλα -

Λίγο πιο χαμηλά του δεύτερου, πιο χαμηλά του τρίτου

Θ’ αλλάξουμε τις γυναίκες μας και θα κάνουμε πολλά παιδιά

Κι ύστερα θα καλαφατίσουμε ένα μεγάλο καράβι

Καινούργιο, ολοκαίνουργιο και τα το ρίξουμε στη θάλασσα…

 

Θα ’χουμε γεράσει μα θα μας γνωρίσουνε.

 

Μόνο τα παιδιά μας δε θα μοιάζουνε με μας

 

Η ΑΠΟΦΑΣΗ

Είστε υπέρ ή κατά;

Έστω απαντήστε μ’ ένα ΝΑΙ ή μ’ ένα ΟΧΙ.

Το έχετε το πρόβλημα σκεφτεί

Πιστεύω ασφαλώς πως σας βασάνισε

Τα πάντα βασανίζουν στη ζωή

Παιδιά γυναίκες έντομα

Βλαβερά φυτά χαμένες ώρες

Δύσκολα πάθη χαλασμένα δόντια

Μέτρια φιλμ. Κι αυτό σας βασάνισε ασφαλώς.

Μιλάτε υπεύθυνα λοιπόν. Έστω με ΝΑΙ ή ΟΧΙ.

Σ’ εσάς ανήκει η απόφαση.

Δε σας ζητούμε ασφαλώς να πάψετε

Τις ασχολίες σας να διακόψετε τη ζωή σας

Τις προσφιλείς εφημερίδες σας τις συζητήσεις

Στο κουρείο τις Κυριακές σας στα γήπεδα.

Μια λέξη μόνο. Εμπρός λοιπόν:

Είστε Υπέρ ή Κατά;

Σκεφτείτε το καλά. Θα περιμένω

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

ΣΤ’ ΑΣΤΕΙΑ ΠΑΙΖΑΜΕ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962)

Στ’ αστεία παίζαμε!

 

Δεν χάσαμε μόνο τον τιποτένιο μισθό μας

Μέσα στη μέθη του παιχνιδιού σας δώσαμε και τις γυναίκες μας

Τα πιο ακριβά ενθύμια που μέσα στην κάσα κρύβαμε

Στο τέλος το ίδιο το σπίτι μας με όλα τα υπάρχοντα.

Νύχτες ατέλειωτες παίζαμε, μακριά από το φως της ημέρας

Μήπως πέρασαν χρόνια; σάπισαν τα φύλλα του ημεροδείκτη

Δε βγάλαμε ποτέ καλό χαρτί, χάναμε - χάναμε ολοένα

Πώς θα φύγουμε τώρα; πού θα πάμε; ποιος θα μας δεχτεί;

 

Δώστε μας πίσω τα χρόνια μας δώστε μας πίσω τα χαρτιά μας

Κλέφτες!

Στα ψέματα παίζαμε!

 

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΕΓΙΝΕ…

Έσπασες του παιδιού τον κουμπαρά

Χύθηκαν κάτω τα νομίσματα

Παλιές δεκάρες τρυπημένες στη μέση

Και μεγάλα στιλπνά κέρματα.

Όχι, τίποτα δεν μπορείς πια ν’ αγοράσεις

Και το παιδί να κλαίει

Κι εσύ τίποτα δεν μπορείς πια ν’ αγοράσεις

Και το παιδί να κλαίει και να ζητά

 

Τίποτα - τίποτα πια.

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3  1962]

 

… ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ από συλλογές ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ…

(…παρενθέσεις και στόχοι για τη συνέχεια της αγάπης…)

…το φόβο που μας ενώνει με τους άλλους, ΕΠΙΛΟΓΟΣ για τη σιωπή, αυτό το δισταγμό ζωής, που δεν μας αφήνει να παραδεχθούμε την ήττα. Πόσα κρυμμένα τιμαλφή όμως μπορούμε να σώσουμε, πόσες φωλιές νερού να συντηρήσουμε μέσα στις φλόγες; Όρθιοι και μόνοι σαν και πρώτα θα περιμένουμε… Και ποιος να μας προσέξει, ποιος να μας λησμονήσει στη θέση που καθόμαστε; Καλά φάγαμε, καλά ήπιαμε, καλά τη φέραμε τη ζωή μας ως εδώ μικροζημιές και μικροκέρδη συμψηφίζοντας. Το θέμα είναι τώρα τι λες!.. Και όχι αυταπάτες προπαντός… Το πολύ-πολύ, να τους εκλάβεις [τους στίχους μιας ζωής] σα δυο θαμπούς προβολείς μες την ομίχλη, σαν ένα δελτάριο σε φίλους που λείπουν με τη μοναδική λέξη: ΖΩ. «Γιατί» όπως πολύ σωστά είπε κάποτε ο φίλος μου ο Τίτος, «κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες, κανένας στίχος δεν ανατρέπει καθεστώτα» Έστω. Ανάπηρος, δείξε τα χέρια σου. Κρίνε για να κριθείς…]

Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2022

ΟΡΘΙΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΟΙ ΜΕΣ ΣΤΗ ΦΟΒΕΡΗ ΕΡΗΜΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΟΥΣ

 
Μιλώ για τα τελευταία σαλπίσματα των νικημένων στρατιωτών
Για τα τελευταία κουρέλια από τα γιορτινά μας φορέματα
Για τα παιδιά μας που πουλάν τσιγάρα στους διαβάτες
Μιλώ για τα λουλούδια που μαραθήκανε στους τάφους και τα σαπίζει η βροχή
Για τα σπίτια που χάσκουνε δίχως παράθυρα σαν κρανία ξεδοντιασμένα
Για τα κορίτσια που ζητιανεύουν δείχνοντας στα στήθια τις πληγές τους
Μιλώ για τις ξιπόλητες μάνες που σέρνονται στα χαλάσματα
Για τις φλεγόμενες πόλεις τα σωριασμένα κουφάρια στους δρόμους
Τους μαστροπούς ποιητές που τρέμουνε τις νύχτες στα κατώφλια
Μιλώ για τις ατέλειωτες νύχτες όταν το φως λιγοστεύει τα ξημερώματα
Για τα φορτωμένα καμιόνια και τους βηματισμούς στις υγρές πλάκες
Για τα προαύλια των φυλακών και το δάκρυ των μελλοθανάτων
 
Μα πιο πολύ μιλώ για τους ψαράδες
Π’ αφήσανε τα δίχτυα τους και πήρανε τα βήματά Του
Κι όταν Αυτός κουράστηκε αυτοί δεν ξαποστάσαν
Κι όταν Αυτός τους πρόδωσε αυτοί δεν αρνηθήκαν
Κι όταν Αυτός δοξάστηκε αυτοί στρέψαν τα μάτια
Κι οι σύντροφοι τους φτύνανε και τους σταυρώναν
Κι αυτοί, γαλήνιοι, το δρόμο παίρνουνε π’ άκρη δεν έχει
Χωρίς το βλέμμα τους να σκοτεινιάσει ή να λυγίσει
 
Όρθιοι και μόνοι μες στη φοβερή ερημία του πλήθους
[ΜΙΛΩ…  από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2   εδώ αντιγραφή και επικόλληση από τη συγκεντρωτική έκδοση: Μανόλη Αναγνωστάκη ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ  Εποχές – Εποχές 2, Παρενθέσεις, Εποχές 3, Η Συνέχεια – Η Συνέχεια 2 – Η Συνέχεια 3, Ο Στόχος 1941-1971, εκδόσεις Πλειάς]
 

 

ΗΤΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2)

Ήταν άνθρωποι

Πολλοί - πολλοί άνθρωποι

Αγκαλιασμένοι

Με τα δάχτυλα σφιχτά   (Σα χειροπέδες)

Και όταν σκοτείνιασε

Ύστερα μείναν λίγοι άνθρωποι

Κι ύστερα ακόμα πιο λίγοι

Όσο σβήναν τα φώτα ένα - ένα

Όσο βούλιαζε η νύχτα

Κι ύστερα ακόμα πιο λίγοι

Κι άλλοι πουλούσαν τα μάτια τους

Κι άλλοι τους κλέβαν τα δόντια τους

Κι αυτοί κλειδώναν τα μάτια τους

Κι αυτοί καρφώναν τα δόντια τους

Γυρίζοντας στους τοίχους τους καθρέφτες

(Όλο και λίγοι πιο λίγοι)

Ώσπου σε μια στιγμή

Άνοιξε κάποιος το μαχαίρι

Κι έσκισε το πουκάμισό του

Κι είδανε τ’ όνομά του γραμμένο στο στήθος

Πάνω ακριβώς στο μέρος της καρδιάς.

 

(Σ’ αυτούς που λέω τώρα αυτά τα λόγια)

 

Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ

Αν επιζήσω της μάχης θ’ αφήσω τα γένια

Να μου καλύψουν το πρόσωπο, θα κρύψω

Τα φοβερά σημάδια του κορμιού, θα φράξω

Την έξοδο με αλυσίδες, θα σπάσω

Τη νύχτα της κρίσεως τους δίσκους του γραμμοφώνου

κι ανάβοντας μια μεγάλη φωτιά στη μέση της κάμαρας

Θα υποδέχομαι τους φίλους μου τρυφερά σαν πρώτα…

 

Έτσι μονάχα θα γίνει…

 

Κι ύστερα θα ’ρθει. Είναι, ας πούμε, μια νέα γυναίκα

Είναι ντυμένη μ’ ένα πράσινο φόρεμα

Έχει για στήθια δυο κούπες δυνατό κρασί

Ένα ρολόι στο στέρνο με σταυρωμένους δείχτες

Όταν σημάνει μεσάνυχτα γλιστρά από τους δώδεκα εραστές της

Έρχεται έρποντας μες στο σκοτάδι απαλά

Ψάχνει με σύνεση τ’ αχνάρια της επιστροφής

Αφήνει το κοιμισμένο βρέφος στο κατώφλι

Κι ύστερα σβήνει στη σκόνη του δρόμου

Κρατώντας στο χέρι σφιχτά ένα σπαθί – ή ένα άνθος.

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2]

 

ΑΝΤΙ ΝΑ ΦΩΝΑΣΚΩ…

(από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2)

Αντί να φωνασκώ και να συμφύρομαι

Με τους υπαίθριους ρήτορες και τους αγύρτες

-Μάντεις κακών και οραματιστές -

Όταν γκρεμίστηκε το σπίτι μου

Και σκάφτηκε βαθιά με τα υπάρχοντα

(Και δε μιλώ εδώ για χρήματα και τέτοια)

Πήρα τους δρόμους μοναχός σφυρίζοντας.

Ήτανε βέβαια μεγάλη η περιπέτεια

Όμως η πόλις φλέγονταν τόσο όμορφα

Ασύλληπτα πυροτεχνήματα ανεβαίνανε

Στον πράο ουρανό με διαφημίσεις

Αιφνίδιων θανάτων κι αλλαξοπιστήσεων.

Σε λίγο φτάσανε και τα μαντάτα πως

Κάηκαν όλα τα επίσημα αρχεία και οι βιβλιοθήκες

Οι βιτρίνες των νεωτερισμών και τα μουσεία

Όλες οι ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεων

Και θανάτων – έτσι που πια δεν ήξερε

Κανείς αν πέθανε ή αν ζούσε ακόμα –

Όλα τα δούναι και λαβείν των μεσιτών

Από τους οίκους ανοχής τα βιβλιάρια των κοριτσιών

Τα πιεστήρια και τα γραφεία των εφημερίδων

Εξαίσια νύχτα τελεσίδικη και μόνη

Οριστική  (όχι καθόλου όπως οι λύσεις

Στα περιπετειώδη φιλμ).

Τίποτα δεν πουλιόταν πια.

Έτσι λαφρύς και περιττός πήρα τους δρόμους

Βρήκα την Κλαίρη βγαίνοντας

Απ’ τη Συναγωγή κι αγκαλιασμένοι

Κάτω απ’ τις αψίδες των κραυγών

Περάσαμε στην άλλη όχθη με τις τσέπες

Χωρίς πια χρώματα φωτογραφίες και τα παρόμοια.

 

Τίποτα δεν πουλιόταν πια.

 

ΟΤΑΝ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΗΣΑ…

Όταν αποχαιρέτησα τους φίλους

Σ’ αυτή τη γη ξεχάστηκεν η μέρα

Και οι νύχτες εναλλάσσονταν με νύχτες

 

Πώς να μιλήσω; Το πλήθος δάμαζε

Τους δημεγέρτες και τους πλάνους. Με στιλέτα

Καρφώναν τα δικά μου λόγια. Πώς να μιλήσω

Όταν στηνόνταν μυστικές αγχόνες

Σε κάθε πόρτα ενεδρεύοντας τον ύπνο

Και τόσα πού να στοιβαχθούνε γεγονότα

Τόσες μορφές να ξαναγίνουν αριθμοί

Πώς να εξηγήσω πιο απλά τι ήταν ο Ηλίας

Η Κλαίρη, ο Ραούλ, η οδός Αιγύπτου

η 3^η Μαϊου, το τραμ 8, η «Αλκινόη»

Το σπίτι του Γιώργου, το αναρρωτήριο.

Θα σου μιλήσω πάλι ακόμα με σημάδια

Με σκοτεινές παραβολές με παραμύθια

Γιατί τα σύμβολα είναι πιο πολλά απ’ τις λέξεις

Ξεχείλισαν οι περιπέτειες οι ιδιωτικές

Το άψογο άλογο της Ιστορίας θολώνει

Αρχίζει μια καινούρια μέρα που κανείς δεν την βλέπει

Και δεν την υποψιάζεται ακόμα

Όμως έχει τρυπώσει μες τις ραφές της καρδιάς

Στα καφενεία και στα χρηματιστήρια

Στις βροχερές ώρες, στ’ άδεια πάρκα, στα μουσεία

Μέσα στα σπουδαστήρια και στα μαγαζιά

Αλλάζει τη σύνθεση της ατμοσφαίρας

Τη γεύση το φιλιού, την πολυτέλεια της αμαρτίας

Το χυμισμό του κυττάρου, την ορμή της μπόρας.

Έχει στηθεί η σκηνή μα δε φωτίζουν οι προβολείς

Κι όλα τα πρόσωπα είν’ εδώ – αντάξια του δράματος -

Γενεές γενεών υποκριτές: η θλιβερά ερωμένη

Ο άνθρωπος με το χαμόγελο, ο επίορκος

Τα κουδουνάκια του τρελού, κάθε κατώτερη ράτσα

Άρχοντες και πληβείοι κι αυτοτιμωρούμενοι.

 

Πώς τόσα πρόσωπα να γίνουν αριθμοί

Και τόσα γεγονότα απλά βιβλία

Χωρίς την επινόηση νέας διάταξης στοιχείων

Χωρίς μια νέα μύηση που θα σαρώσει την αυλαία

Σκίζοντας βίαια στα δύο το σάπιο μήλο

Να επιστρέψουν τα’ άγια στους σκύλους, τα βρέφη στις μήτρες

 

Κι όρθια η Πράξη σαν αλεξικέραυνο.

[από τη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2]

 

(η συνέχεια 3) ΤΩΡΑ ΜΙΛΩ ΠΑΛΙ ΣΑΝ ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΓΛΙΤΩΣΕ ΑΠ’ ΤΟ ΛΟΙΜΟ… 

(για να δεις την άλλη πλευρά των πραγμάτων, να μάθεις να σιωπάς…)

Επισκέπτομαι τους φίλους μου, ξέρω πολλούς που σώθηκαν    («Υπάρχει πάντα μια αναχώρηση», έτσι είχα κάποτε πει…   Άλλοτε πάλι μίλησα για μιαν άγνωστη αρρώστια – ποιος τα θυμάται;)    Πέρασαν πια οι καταδικασμένες μέρες ανοίξαν τα παράθυρα   Χαρούμενοι οι οδοκαθαριστές σαρώνουνε στους δρόμους τα σκουπίδια    Άρχισε πάλι η ζωή, οι εγγραφές στους συλλόγους και τα ινστιτούτα    Οι αγκαλιασμένοι έφηβοι στις πλατείες, τα ακατάλληλα έργα στους κινηματογράφους    Οι αγγελίες στις εφημερίδες·   πέρασε πια η κακή αποκριά    Οι προσωπίδες κάηκαν τα παλιά ονόματα λησμονήθηκαν    Και το δημοτικό συμβούλιο συνεδριάζει για τη μετονομασία των οδών    Ραούλ, εσένα πάλι σκέφτομαι που δεν πρόλαβες να γίνεις σοφός, να συζητήσεις    Να δεις την άλλη πλευρά των πραγμάτων, να μάθεις να σιωπάς·    Δε σου ’μελλε να πιθανολογείς, να βγάζεις συμπεράσματα    Δε σου ’μελλε να διδαχθείς κι εσύ την αριθμητική των ιδεών. [ΤΩΡΑ ΜΙΛΩ ΠΑΛΙ, πρώτο ποίημα στη συλλογή του Μανόλη Αναγνωστάκη Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3]

Παρασκευή, 4 Φεβρουαρίου 2022