Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΜΝΗΣΕΙΣ και ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

 (αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ 73 -74 Τάκη Σινόπουλου

5η ενότητα   στη συλλογή ΧΡΟΝΙΚΟ 1975)


Εικόνες του συγκεκριμένου χώρου / χρόνου

παλιές και πρόσφατες σαράντα χρόνια οι ίδιες εμπειρίες.

Πέρα από τη λογική καταγραφή πολλά παράλογα ταυτόσημα

λύσεις δεν προσκομίζονται νομίζω υπάρχουν.

Έτσι το κείμενο τοποθετείται –

απόπειρα να επεκταθεί η δυνατότητα της γλώσσας

προωθώντας τις λέξεις από την πρακτική αστυνομική

στη μεταφυσική τους κόλαση.

Με συγχωρείται εάν.

[και άλλες επιλογές από αυτή την ενότητα του ΧΡΟΝΙΚΟΥ

αντιγραφή και επικόλληση από τη  συγκεντρωτική έκδοση

ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΙ 1965 – 1980  εκδόσεις ΕΡΜΗΣ 1997]

 



ΜΕ ΓΡΗΓΟΡΗ ΦΩΝΗ ΣΑ ΝΑ ΤΟΥ ΔΙΝΑΝΕ Μ’  ΕΝΑ ΣΦΥΡΙ. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΕ

(…είδε τον άνθρωπο που ερχότανε διπλός απάνω του ο τρίτος έριχνε τον ίσκιο δυνατότερο…)

Ι

Περνώντας από το άσκημο όνειρο έφτανε στ’ άλλο της αυγής σα ναυαγός σε βράχο – ο βράχος έφευγε.  Σκηνογραφία.  Ένα τσιγάρο κι ένας που τον κοίταζε. Τραπέζι απέναντι δεξιά της γραφομηχανής αριστερά τ’ απόγευμα την ώρα που έστριβε στις τέσσερες και τέταρτο.  Σελίδες από την «Κίχλη» του Σεφέρη

Δεν ήταν πόνος  κάτι ανάμεσα  καρφί και όχι ακριβώς περσότερο το μάτι το από δω σα χωρισμένο σε πατώματα τρία τέσσερα κι αναλόγως εικόνες κολλητές ανέβαιναν κατέβαιναν.  Σκέψη ζεστή  /  φαρμακερή περνώντας απ’ την παγωμένη σκέψη ρεύματα σε ποια Ιστορία;  Μονάχα μια φωτογραφία  και  ζοφερά συρματοπλέγματα.  Και κάτι χόρτα ένα πηγάδι που διψάς κατάξερο.  Τα χόρτα ακίνητα

τοποθετώντας προσεκτικά το χαρτί

στα ενδιάμεσα ώστε η πορεία να χαραχτεί

με το μαχαίρι στο μυαλό.  Κι έτσι στο πρώτο επίπεδο

νάρχεται τ’ άλλο επίπεδο διαδοχή και κίνηση

σωστή καθώς ανοίγει η πόρτα.

Ο ένας άνθρωπος περίστροφο

ο άλλος άνθρωπος περίστροφο.

Το μουσκεμένο πάτωμα.

Στόμα ανοιχτό

Μια μύγα.

 

ΔΕΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΕΚΤΡΟΠΗ ΜΕ ΦΩΝΑΣΚΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΟΧΕΣ ΑΠΟΛΥΤΕΣ

(…λοιπόν συσπείρωση…  λοιπόν κανένας για παραίτηση…

λόγος ουδείς…  θα συνεχίσουμε…)

ΙΙ

Το υπό κρίσιν έγγραφο έχει αριθμό  Β΄613347

ημέρα εκδόσεως οι τέσσερες του Μάρτη του ’68

Όπως προκύπτει. Στόχος η αστυνόμευση

δράση των πιο επικίνδυνων

η καταράκωση του κύρους των

εσχάτως ξέναι κυβερνήσεις

θέση ανοιχτή να την κρατήσουμε   προνόμια παροχές

και φυσικά η δεοντολογία που πάει περίπατο

μετά τιμής κ.τ.λ. κ.τ. λ.  Ιούνιος  - Ιούλιος – Αύγουστος

ω Αύγουστε

Λοιπόν δεν ήταν λόγος να παραιτηθούν από το τίποτα.  Θάνατε προδοσία μια τέτοια διάσπαση φανατισμός και τα λοιπά και μάλιστα για μερικούς κρατούμενους τετάρτης τάξεως.  Το μαύρο πείσμα βγαίνοντας απ’ τα ρουθούνια τους ωσάν καπνός από διπλό φουγάρο.  Η στενοκεφαλιά προεξάρχουσα.  Προτείνοντας πράξεις ασήμαντες που γύριζαν στη μεταφυσική.  Ο Γιάννης είπε ας τους αφήσουμε  να εκφράσουνε. Ο Γιάννης είπε βάση -  ενότητα – πραγματικότητα.  Ο Γιάννης είπε. Ιδού.

Μονόγαμοι και ψείρες

κεφάλια μ’ ένα κόκαλο

και μ’ ένα μάτι.

Δεν αντιμετωπίζεται μια ιστορική παρεκτροπή με φωνασκίες και μετοχές απόλυτες. Γράψε μια παραχάραξη στοιχείων οφθαλμοφανές με καταστροφικά ενδεχόμενα. Λοιπόν συσπείρωση. Λοιπόν κανένας για παραίτηση. Λόγος ουδείς. Θα συνεχίσουμε

 

ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΚΑΤΕΒΑΙΝΑΝ ΤΗ ΝΥΧΤΑ

(…η νύχτα ανοίγει άλλες καταπαχτές…)

ΙΙΙ

Θυμήσου εκείνο το ξερό πηγάδι

που βρήκες τα ενενήντα πτώματα

 

Έχεις μια τρύπα αντί για στόμα

ράψε την με σφιχτές ραφές.

 

Τώρα το μάτι διασταυρώνεται

μαχαίρι με το μάτι σου.

 

Ό,τι να πεις στο μούτρο αυτό

η πράξη πολλαπλασιάζεται.

 

Λαχάνιασαν στο κάτω πάτωμα

οι άλλοι που σφίγγουνε τα σίδερα

 

Πάντως εμείς να ξέρεις δεν

ακούσαμε φωνή καμία.

 

ΜΙΣΟΦΩΤΟ ΓΩΝΙΑ ΣΤΡΟΦΗ ΓΥΡΙΖΕΙΣ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ

(…και περπατήσαμε στην αγορά κλειστή από χρόνια και πυροβολούσαν…)

ΙV

Πολλά  παράθυρα πόρτες κλειστές πολλά χορτάρια. Στήθος ζεστό σα δαχτυλίδι και φωνάζω σκύψε στη διασταύρωση. Τώρα σε μόλις ανοιχτό κατώφλι και το στόμα σερβιτόρος σκοτεινός υπάλληλος  υποθηκών.  Μα πώς σβήνει η δίψα;  Φορέματα που φεύγουν όπως στ’ όνειρο  μια κίνηση να προσπεράσεις χρόνο  και  κορμί – σε ροκανίζει μια λωρίδα φως απέναντι ανόητο φέρσιμο.

[αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ, 5η ενότητα στη συλλογή του Τάκη Σινόπουλου ΧΡΟΝΙΚΟ 1975]

 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΧΤΥΠΗΜΕΝΟ ΣΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ

(αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ, 5η ενότητα στη συλλογή του Τάκη Σινόπουλου ΧΡΟΝΙΚΟ 1975)

V

Να παραμείνετε το Β – 2 συνάρτηση με το Ζ- 24 στο απέναντι

Πιο πέρα τ’ ανοιχτό αυτοκίνητο χωρίς επιβάτη. Ενεργήσατε κατ’ αρχήν  Ι – 5 κι ύστερα με προσοχή  Α  και  Β-18 ν’ αποχωρήσουν. Καλύπτεστε επαρκώς και επισημάνατε γωνία και πρόσωπο. Ει δυνατόν ποσότητα φωτός.

Σ.Σ. Παρεμβάλλονται παράσιτα. Ένα ποτάμι σημαδεύεται ακατοίκητο πού διάβολο ξεφύτρωσε ποτάμι συνεχίσατε μονάχα πέτρες είπατε;  άσπρες;  κάτασπρες;  στον ήλιο; Σύντομη έρευνα αναφέρατε.  Σ.Σ. Παρεμβάλλονται παράσιτα.

Υπάρχει ένα παράθυρο καμωμένο κόσκινο στη φωτογραφία του δρόμου.  Τώρα η σκάλα σε διασχίζει καθέτως απ’ το υπόγειο ως τον αυχένα.  Κάποιος ανεβαίνει μ’ ένα ρυθμικό τρανζίστορ ρυθμικός πολλαπλασιασμός των ειδήσεων. Στη μικρή οθόνη τα πρόσωπα εναλλάσσονται σταθερά δίχως πολλούς θορύβους.  Η εξουσία όπως πάντοτε φωτίζεται με τετραγωνισμένο φως. Ιαχές. Το πλήθος.

Στο μεταξύ το πλήθος. Αόρατα μάτια με τρεις διαστάσεις ακτινογραφούν εισερχόμενους εξερχόμενους διερχόμενους. Τα περίστροφα ακίνητα βαθειά μέσα τους σαφώς οπλισμένα.

Το πλήθος φεύγει   έφυγε.

Κι εκεί σε βρήκαν αργότερα με μια ριπή  (τρύπες 7 -8 ) στην πλάτη σου ετών ας πούμε 24 καμιά ταυτότητα. 

 

ΓΡΑΨΕ ΤΩΡΑ ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΗΣΕΣ

(…ο φύλακας από τη μέση και πάνω χτίζεται στο ισόγειο της νύχτας…)

VΙ

Δεν έχω αντίρρηση μόνο να θυμηθώ.  Και τούτη η αναμνηστική γραφή μου ανοίγει δρόμους στο μυαλό σπίτια συνοικισμούς που κάποτε. Μα οι πράξεις σκοτεινές όπως τα πρόσωπα. Σήμερα βρίσκομαι γωνία Πατησίων και απογεύματος. Ώρα συννεφιασμένη κατά τις εφτά που συνεχίστηκε ως τον άλλο χρόνο δίχως. Μπερδεύοντας την τάξη συναφών απογευμάτων. Πέτρος  ή  Κωνσταντίνος.  Ξενοδοχείο της Ομόνοιας μόνο μια νύχτα με βεγγαλικά φτηνές πουτάνες.  Είχες πάρει φωτιά και προσπαθούσα  να σε σβήσω με.  Φοβήθηκες. Ανοίγεις πόρτα και παράθυρο έτσι πολλαπλασιάζοντας τον πανικό. Όλο το απόγευμα σε τούτη την ανάκριση κι ανίκανος να ξεχωρίσω γεγονότα κι όνειρα.  Ο χώρος λιγοστεύει μόλις που χωράει η καρέκλα ένας έντονος κύκλος με αυξανόμενο φως.  Ύστερα

 

ο φύλακας από τη μέση και πάνω χτίζεται στο ισόγειο της νύχτας.

 

VΙΙ

Καλύτερα σιωπή.

 

Οι ομοφυλόφιλοι κατέχουνε το λόγο

κι αυτοί με το ένα αρχίδι.

Η πολιτεία όπου σταθείς

γεμάτη περισκόπια.

 

ΦΩΝΗ

(…επαναλαμβάνοντας ασταμάτητα…)

VΙΙΙ

Καλείται.  Καλείται.  Καλούμεθα.  Διάδρομοι και πόρτα αριστερά.  Στροφή παρακαλώ πολύ προσέχετε.  Εντάξει ευχαριστώ προσέχετε.  Τέσσερα – τέσσερα – εικοσιτρία – ογδόντα τέσσερα.  Φωνή (που επαναλαμβάνεται πιο σταθερή).  Δομή νομή κατανομή. Τα δάχτυλα τα χέρια σας προφίλ ανφάς το πρόσωπό σας. Η πραγματική σας ταυτότητα. Η κατοικία ο αριθμός προσώπων. Συμμορφωθείτε κι αποφύγετε τους παραλογισμούς.  ¨Ποιος είστε;  Καλαμάτα  ή  Πρέβεζα;  Πραγματική ταυτότητα  και  μεταφυσική ταυτότητα. Πορεία απ’ το μηδέν για την κατάχτηση του ενός  (= του μηδενός). Η σύνταξη σε κάθε επίπεδο του τώρα  και  του  κάποτε καθορισμός καθορισμένου μέλλοντος.  Μην προσπαθήσετε προφασιζόμενοι παράγοντες αστάθμητους  π.χ.  επιθετικότητα   αποξένωση  κ.τ.λ.  Ή σφηνωμένοι σε μια σκέψη που την αντιστρέφεις δήθεν και σημαίνει θεωρητική παγίδα περισσότερο παρά συγκεκριμένο καθεστώς.  Είναι γνωστό τα καθέκαστα υπόκεινται.  Λοιπόν προτείνω να ενταχθείτε  όχι σοφίσματα. Διαλεκτική μονάχα σφυρηλατημένη – αυτή είναι η λέξη – έως το κόκαλο.   Ή  αλλιώς διατεταγμένες σχέσεις δομικά συστήματα διατεταγμένη διαδοχή, συνάρτηση.  Η φωνή  (επαναλαμβάνοντας οξύτερα τώρα).  Ποιος είσαι;  πού πας; ποιον συνάντησες σήμερα;  πού τοποθετείσαι;  συνεργάζεσαι;  συντάσσεσαι;  Δείξε μου την ταυτότητά σου.  Την πραγματική σου ταυτότητα. Εντάξει.  Σκύψε τώρα.  Σκύψε.   Υπόγραψε.

[αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ, 5η ενότητα στη συλλογή του Τάκη Σινόπουλου ΧΡΟΝΙΚΟ 1975] 

 

ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ

(αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ, 5η ενότητα στη συλλογή του Τάκη Σινόπουλου ΧΡΟΝΙΚΟ 1975)

ΙΧ

Στην πρώτη αίθουσα σε ξεκουφαίνανε τα επικρουστήρια.  Διπολικά με τρίτη σύνδεση στον κάλυκα. Σιδεροκροκιδώσεις στους υποδοχείς των σωληνώσεων βήτα δυσκολεύανε την κίνηση των υφαλτήρων. Να ερευνηθούν υπεύθυνα τα μείγματα. Επιστασία  ή  κάποιος ανόητος τεχνικός του ξέφευγαν υποστολές στη δύναμη του τραύματος. Κρηπίδες κρηπιδώματα μόλις τα μάντευες  στο αθόρυβο φωσφόρισμα των υπόξεων.  Κάτι σκουριές στην επιφάνεια ωσάν κηλίδες φεγγαριού περίφημες αναγωγή σε βάρος ειδικό που συνεχώς ελέγχεται.  Στο λείο επίστρωμα ραβδοσειρές του χάλυβα ως μέσα στις αργές έλικες προστατευμένες από την τριβή επαπειλούμενες πυρακτώσεις.  Εδώ το μάτι ξάγρυπνο.  Αέρια γάμα κατηγορίας πράσινη φλόγα ως καπνίζουσα καίγονται συνεχώς στην υψικάμινο. Εντυπωσιάζουν.

Στη δεύτερη αίθουσα μόνο το κάθισμα κι ο μετρητής. Ελέγχοντας στη μέσα οθόνη ισορροπία  φωτός – θερμότητας.  Ο χρόνος άγνωστος.  Περσότερο σιωπή στο αδιαπέραστο δεκάλεπτο. Μετά  μπορείς ν’ ανασάνεις.

Ντάγκα νταγκα φλουτς

μάζα πηχτή στη δέκατη χοάνη

μοριακό επιμέρισμα τέλος δομή

σωστή σ’ όλα τα στρώματα

έξω απ’ την πόρτα επιγραφές

χαλκεύματα  και  μεταλλέυματα

κατάσταση Α     κατάσταση Β

κατάσταση Χ

Το ντάγκα ντάγκα φλουτς  


ΑΠΡΟΣΧΗΜΑΤΙΣΤΟ (όπως είπανε) ΤΑΞΙΔΙ ΑΠ’ ΤΟ ΚΕΛΙ ΣΟΥ ΣΤΟ ΑΠΕΙΡΟ

(…με καύσιμα τ’ αυριανά ερωτήματα…)

Χ

Πρώτος σταθμός:  Γραφείο φτηνό καθίσματα φωνές απέξω μύγες στο παράθυρο χαρτιά πρέπει να φύγουνε κι αμηχανία.  Πιο πέρα η Πανεπιστημίου  η Σόλωνος  και  κατεβαίνουν τρίζοντας σειρά συνέχεια φορτηγά μ’ εκατομμύρια πέτρες.  Θα χτίζανε από την αρχή τον κόσμο.   Σταθμός δεύτερος:  Άμμος απέραντος  αμμουδερές ακτές ακατοίκητες.  Αρχίζει νάρχεται  περπατώντας σιγανό χειμωνιάτικο φως.  Μυρίζει η ακίνητη θάλασσα στο βάθος η μολυβένια θάλασσα  και  κάτι σκοτωμένοι φαντάροι.  Πλέοντας ασάλευτοι πάνω στα νερά φυσάει τόνα κουφάρι σκουντώντας τ’ άλλο κι έρχονται σιγά – σιγά στους άμμους.  Στον τρίτο σταθμό ο χρόνος χάνεται μέσα σε ασυνείδητα  και  συνειδητά ρεύματα. Αισθάνεσαι το νοιώθεις άσχημα σχεδόν μια γεύση μηδενός.  Τώρα το φως αυξαίνει γρήγορα πολλαπλασιάζεται με γεωμετρική ταχύτητα μια νέα καταπιεστική εξουσία.  Δεν έχεις πού να φυλαχτείς .  Πας να φωνάξεις πως τούτο πια δεν είναι ταξίδι στο άπειρο είναι έμπασμα σε τρομερό σφαγείο.  Δεν προλαβαίνεις  απ’ τις βρύσες του λαιμού σου το αίμα τρέχει ολάκερος βυθίζεσαι στο κόκκινο λουτρό.


ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΠΕΡΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΝΙΚΟΥ

(…σκορπίστηκαν εντάξει στην οδό  Στουρνάρα αριστερότερα Αχαρνών…)

ΧΙ

Δικά μας πρόσωπα Α - 14  και  Β – 22 πρωτοστατούν. Κατέρχονται πολλοί σε χωριστές ομάδες – καταγράψατε. Και τώρα προσοχή στη ρυθμική κλιμάκωση  προϊόντος ώστε.  Καλώδια και πομποί σε θέσεις ασφαλείς να διαχωρίζονται οι φωνές.  Τομείς προτεραιότητος τομείς εμπιστοσύνης.  Τα περισκόπια να εισχωρήσουνε στο μέσα κύκλωμα αθορύβως. Ένταση στα συνθήματα κυρίως μετά  τις τέσσερες το απόγευμα.  Κορύφωση την ώρα των αυτοκινήτων να κορνάρουν τέλος του λυκόφωτος.  Κανόνας. Στην επιφάνεια τίποτε  να μην πυρακτωθεί. Γρήγορος χειρισμός των οπτικών μηχανημάτων. Και σταθερότητα και ψυχραιμία. Το νούμερο 334 να φύγει από τον εξώστη 7 να πάει απέναντι στο 3 αριστερό παράθυρο.  Όλα τα πρόσωπα στο μισοσκόταδο τονίζω το μισοσκόταδο.  Συντονισμός σε κάθε κίνηση. Δράση κι αντίδραση  και  προπαντός επικρουστήρες. Σωστό σημάδι κι όχι στο μηδέν. Να φαγωθεί με κάθε τρόπο εκείνο το έψιλον  + καππ α ευκίνητο κι ανήσυχο. Ν’ ανατραπεί με γρήγορους φορείς το Ιώτα και το Ψι. Συμπλέξατε κι αποσυμπλέξατε. Η νύχτα αυτή να γίνει αφετηρία – πραγματικότητα των άλλων πραγματικοτήτων ώστε.

 

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟ ΚΑΤΑΡΓΗΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

(…κι εσείς που ωστόσο συνεχίζετε κρατώντας

προστατεύοντας στα δόντια σας την τελευταία λέξη…)

ΧΙΙ

Όχι σκοτάδι μήτε μισοσκόταδο μήτε και φως.  Ταξίδι τα χαράματα σ’ ένα γυμνό τοπίο σκοποβολής. Η βρύση πλένει χέρια και πουκάμισο οι εφημερίδες καταπίνουν τις φωνές.

 

Αστυνομίες αμίλητες μέσα σε σκοτεινές αστυνομίες.  Πρωθυπουργοί με σκεπασμένο πρόσωπο.  Απάνω οι νόμοι σε σειρές σοφή συναρμογή και διάταξη με τους συνήθεις αγωγούς σωλήνες σωληνώσεις πολλαπλά κυκλώματα με θύρες διαφυγής.  Κυκλοφορία παράπλευρη για τους αξιοπρεπείς φονιάδες.

 

Κι εσείς που ωστόσο συνεχίζετε κρατώντας προστατεύοντας στα δόντια σας την τελευταία λέξη.

 

Το λάθος των μηχανουργών.

 

ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΕΠΩΝΥΜΟΙ

(…και λένε που το στόμα τους είναι ένα τείχος από δόντια…)

ΧΙΙΙ

Πολλοί είναι μες τη φυλακή πολλοί είναι χρόνια κάτω από τη φυλακή και τ’ όνομά τους μήτε ακούγεται. Μπορείς ωστόσο  (αργότερα)  να ξεχωρίσεις κάποτε τα κεφάλια τους να κολυμπούνε στη μνήμη των επί σε πεποιθότων.  Ο ήλιος που ως γνωστόν συντάσσεται με μια σοφή συναρμογή κανόνων και συμβόλων προστατεύει για την ώρα με τα φτερά του μονάχα τους φύλακες. Είναι όλοι επώνυμοι. Και λένε που το στόμα τους είναι ένα τείχος από δόντια.

[αποσπάσματα από το ΔΟΚΙΜΙΟ,  5η ενότητα στη συλλογή του Τάκη Σινόπουλου ΧΡΟΝΙΚΟ 1975] 

 

ΕΛΠΙΖΩ ΑΠΟΨΕ  

(…με το χέρι που έχω ακόμη ζωντανό

ν’ αγγίξω τρέμοντας το ωραίο σου πρόσωπο…)

ΧV

Μέσα απ’ τον τοίχο φωτισμένα τα μάτια σου

με κοιτάζουν παράξενα

φωτισμένα παράξενα

(ΧVI)  Η Ελλάδα ταξιδεύει ακολουθώντας το χυμένο αίμα  το σπαταλημένο.   Αίμα σταλαματιές κυλάνε  στάζουν κάτω στον Άδη.   Πέφτουν απάνω στους νεκρούς  οι σκοτωμένοι αλλάζουν θέση δεν ξυπνάνε.   Μόνο το χέρι τους υψώνεται  και  δείχνει τη μεριά που περπατάνε οι δολοφόνοι.   Η Ελλάδα ταξιδεύει χρόνια ανάμεσα στους δολοφόνους [τελευταίο απόσπασμα από το ΔΟΚΙΜΙΟ, 5η ενότητα στο ΧΡΟΝΙΚΟ Τάκη Σινόπουλου - Συγκεντρωτική έκδοση: ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΙ  1965 – 1980, εκδόσεις ΕΡΜΗΣ 1997 ]

Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2026

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026

ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙ

 (Παραμονή της μακρύτερης μέρας

αποσπάσματα από την 3η ενότητα στη συλλογή

του Γιώργου Σεφέρη ΤΡΙΑ ΚΡΥΦΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1966)

Α

Ο μεγαλύτερος ήλιος από τη μια μεριά

κι από την άλλη το νέο φεγγάρι

 απόμακρα στη μνήμη σαν εκείνα τα στήθη.

Ανάμεσό τους χάσμα της αστερωμένης νύχτας

κατακλυσμός της ζωής.  

Τ’ άλογα στ’ αλώνια

καλπάζουν  και  ιδρώνουν

πάνω σε σκόρπια κορμιά.

Όλα πηγαίνουν εκεί

και τούτη η γυναίκα

που την είδες όμορφη, μια στιγμή

λυγίζει δεν αντέχει πια γονάτισε.

Όλα τ’ αλέθουν οι μυλόπετρες

και γίνονται άστρα. 

 

Παραμονή της μακρύτερης μέρας

 

Β

Όλοι βλέπουν οράματα

κανείς ωστόσο δεν τ’ ομολογεί∙

πηγαίνουν και θαρρούν πως είναι μόνοι.

Το μεγάλο τριαντάφυλλο  

ήτανε πάντα εδώ  

στο πλευρό σου βαθιά μέσα στον ύπνο

δικό σου και άγνωστο.

Αλλά μονάχα  τώρα που τα χείλια σου τ’ άγγιξαν

στ’ απώτατα φύλλα

ένιωσες το πυκνό βάρος του χορευτή

να πέφτει στο ποτάμι του καιρού –

το φοβερό παφλασμό.

 

Μη σπαταλάς την πνοή που σου χάρισε

τούτη η ανάσα.

 

Γ

Κι όμως σ’ αυτό τον ύπνο

τ’ όνειρο ξεπέφτει τόσο εύκολα

στα βραχνά.

Όπως το ψάρι που άστραψε κάτω απ’ το κύμα

και χώθηκε στο βούρκο του βυθού

ή  χαμαιλέοντας όταν αλλάζει χρώμα.

Στην πολιτεία που έγινε πορνείο

μαστροποί  και  πολιτικές

διαλαλούν σάπια θέλγητρα∙

η κυματόφερτη κόρη

φορεί το πετσί της γελάδας

για να μην ανεβεί το ταυρόπουλο∙

ο ποιητής χαμίνια του πετούν μαγαρισιές

καθώς βλέπει τ’ αγάλματα να στάζουν αίμα.

Πρέπει να βγεις από τούτο τον ύπνο∙

τούτο το μαστιγωμένο δέρμα

[κι άλλα αποσπάσματα από ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙ, 

τρίτη ενότητα στη συλλογή του Γιώργου Σεφέρη

ΤΡΙΑ ΚΡΥΦΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1966

Η ΣΥΛΛΟΓΗ έχει άλλες δύο μεγάλες ενότητες:

Α.  ΠΑΝΩ ΣΕ ΜΙΑ ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΗ ΑΧΤΙΝΑ, Φύλλα που στροβιλίζονται με γλάρους…

Β. ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ,  Ήλιε παίζεις μαζί μου… 

Συγκεντρωτικός τόμος: 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ  ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1924 – 1946, ένατη έκδοση  ΙΚΑΡΟΣ 1974]




 

ΣΤΟ ΤΡΕΛΟ ΑΝΕΜΟΣΚΟΡΠΙΣΜΑ

(…δεξιά ζερβά πάνω και κάτω στροβιλίζονται σαρίδια…)

Δ

Φτενοί θανατεροί καπνοί

λύνουν τα μέρη των ανθρώπων.

Οι ψυχές

βιάζονται ν’  αποχωριστούν το σώμα

διψούν και δε βρίσκουν νερό πουθενά∙

κολνούν εδώ  κολνούν εκεί στην τύχη

πουλιά στις ξόβεργες∙

σπαράζουν ανωφέλευτα

όσο που δε σηκώνουν τα φτερά τους.

 

Φυραίνει ο τόπος ολοένα

χωματένιο σταμνί.

 

Ε

Ο κόσμος τυλιγμένος στα ναρκωτικά σεντόνια

δεν έχει τίποτα άλλο να προσφέρει

παρά τούτο το τέρμα

Στη ζεστή νύχτα

η μαραμένη ιέρεια της Εκάτης

με γυμνωμένα στήθη ψηλά στα δώμα

παρακαλά μια τεχνητή πανσέληνο, καθώς

δυο ανήλικες δούλες που χασμουριούνται

αναδεύουν σε μπακιρένια χύτρα

αρωματισμένες φαρμακείες.

Αύριο θα χορτάσουν όσοι αγαπούν τα μυρωδικά.

 

Το πάθος της και τα φτιασίδια

είναι όμοια με της τραγωδού

ο γύψος τους μάδησε κιόλας.


ΣΤ

Κάτω στις δάφνες

κάτω στις άσπρες πικροδάφνες

κάτω στον αγκαθερό βράχο

κι η θάλασσα στα πόδια μας γυάλινη.

Θυμήσου τον χιτώνα που έβλεπες

ν’ ανοίγει και  να ξεγλιστρά πάνω στη γύμνια

κι έπεσε γύρω στους αστραγάλους

νεκρός –

αν έπεφτε έτσι αυτός ο ύπνος

ανάμεσα στις δάφνες των νεκρών

 

Ζ

Η λεύκα στο μικρό περιβόλι

η ανάσα της μετρά τις ώρες σου

μέρα και νύχτα∙

κλεψύδρα που γεμίζει ο ουρανός.

Στη δύναμη του φεγγαριού τα φύλλα της

σέρνουν μαύρα πατήματα στον άσπρο τοίχο.

Στο σύνορο είναι λιγοστά τα πεύκα

έπειτα μάρμαρα  και  φωταψίες

κι άνθρωποι καθώς είναι πλασμένοι οι άνθρωποι.

Ο κότσυφας όμως τιτιβίζει

σαν έρχεται να πιει

κι ακούς καμιά φορά φωνή της δεκοχτούρας.

 

Στο μικρό περιβόλι δέκα δρασκελιές

μπορείς να ιδείς το φως του ήλιου

να πέφτει σε δυο κόκκινα γαρούφαλα

σε μιαν ελιά  και  λίγο αγιόκλημα.

Δέξου ποιος είσαι.

Το Ποίημα

μην το καταποντίζεις στα βαθιά πλατάνια

θρέψε το με το χώμα και το βράχο που έχεις

Τα περισσότερα –

σκάψε στον ίδιο τόπο να τα βρεις.

[αποσπάσματα από το ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙ, 3η ενότητα

στη συλλογή του Γιώργου Σεφέρη ΤΡΙΑ ΚΡΥΦΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1966]


Τ’ ΑΣΠΡΟ ΧΑΡΤΙ ΣΚΛΗΡΟΣ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

(…επιστρέφει μόνο εκείνο που ήσουν…)

Η

Τ’ άσπρο χαρτί μιλά με τη φωνή σου,

τη δική σου φωνή

όχι εκείνη που σ’ αρέσει∙

μουσική σου είναι η ζωή

αυτή που σπατάλησες.

Μπορεί να την ξανακερδίσεις αν το θέλεις

αν καρφωθείς  σε τούτο το αδιάφορο πράγμα

που σε ρίχνει πίσω

εκεί που ξεκίνησες.

 

Ταξίδεψες, είδες πολλά  φεγγάρια πολλούς ήλιους

άγγιξες νεκρούς και ζωντανούς

ένιωσες τον πόνο του παλικαριού

και το βογκητό της γυναίκας

την πίκρα του άγουρου παιδιού –

ό,τι ένιωσες σωριάζεται ανυπόστατο

αν δεν εμπιστευτείς τούτο το κενό.

Ίσως να βρεις εκεί ό,τι νόμισες χαμένο∙

τη βλάστηση της νιότης, το δίκαιο καταποντισμό της ηλικίας.

 

Ζωή σου είναι ό,τι έδωσες

τούτο το κενό είναι ό,τι έδωσες

το άσπρο χαρτί.

 

Θ

Μιλούσες για πράγματα που δεν τα ’βλεπαν

κι αυτοί γελούσαν.

 

Όμως να λάμνεις στο σκοτεινό ποταμό

πάνω νερά∙

να πηγαίνεις στον αγνοημένο δρόμο

στα τυφλά, πεισματάρης

και να γυρεύεις λόγια ριζωμένα

σαν το πολύροζο λιόδενδρο –

άφησε  κι  ας γελούν

Και να ποθείς να κατοικήσει κι ο άλλος κόσμος

στη σημερινή πνιγερή μοναξιά

στ’ α φανισμένο τούτο παρόν –

άφησέ τους.

 

Ο θαλασσινός άνεμος κι η δροσιά της αυγής

υπάρχουν χωρίς να το ζητήσει κανένας.


ΙΑ

Τώρα

με το λιωμένο μολύβι του κλήδονα

το λαμπύρισμα του καλοκαιρινού πελάγου

η γύμνια ολόκληρης της ζωής∙

και το πέρασμα  και  το σταμάτημα   και  το πλάγιασμα

και το τίναγμα

τα χείλια το χαϊδεμένο δέρας,

όλα γυρεύουν να καούν.

 

Όπως το πεύκο καταμεσήμερα

κυριεμένο από το ρετσίνι

βιάζεται να γεννήσει φλόγα

και δε βαστά πια την παιδωμή –

 

φώναξε τα παιδιά να μαζέψουν τη στάχτη

και να τη σπείρουν.

Ό,τι πέρασε   πέρασε σωστά.

 

Κι εκείνα ακόμη που δεν πέρασαν

πρέπει να καούν

τούτο το μεσημέρι που καρφώθηκε ο ήλιος

στην καρδιά του εκατόφυλλου ρόδου.

[αποσπάσματα από το ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙ, 3η ενότητα

στη συλλογή του Γιώργου Σεφέρη ΤΡΙΑ ΚΡΥΦΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1966]

 

ΣΕ ΚΟΙΤΑΖΑ Μ’ ΟΛΟ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΠΟΥ ΕΧΩ

Ι

(…την ώρα που τα ονείρατα αληθεύουν

στο γλυκοχάραμα της μέρας

είδα τα χείλια που άνοιγαν φύλλο το φύλλο

Έλαμπε ένα λιγνό δρεπάνι στον ουρανό.

Φοβήθηκα μην τα θερίσει…) 

ΙΑ. Η θάλασσα που ονομάζουν γαλήνη   πλεούμενα κι άσπρα πανιά   μπάτης από τα πεύκα  και  το Όρος της Αίγινας   λαχανιασμένη ανάσα∙   το δέρμα σου γλιστρούσε στο δέρμα της   εύκολο και ζεστό  σκέψη σχεδόν ακάμωτη  κι  αμέσως ξεχασμένη.   Μα στα ρηχά ένα καμακωμένο χταπόδι τίναξε μελάνι  και  στο βυθό -  αν συλλογιζόσουν ως πού τελειώνουν τα όμορφα νησιά…   ΙΒ.  Το αίμα τώρα τινάζεται  καθώς φουσκώνει η κάψα  στις φλέβες τ’ ουρανού τ’ α φορισμένου.   Γυρεύει να περάσει από το θάνατο  για να βρει τη χαρά.   Το φως είναι σφυγμός   ολοένα πιο αργός  και  πιο αργός   θαρρείς πως πάει να σταματήσει.   ΙΓ.  Λίγο ακόμη και θα σταματήσει ο ήλιος.   Τα ξωτικά της αυγής  φύσηξαν στα στεγνά κοχύλια∙  το πουλί κελάηδησε τρεις φορές   τρεις φορές μόνο∙  η σαύρα πάνω στην άσπρη πέτρα   μένει ακίνητη   κοιτάζοντας το φρυγμένο χόρτο   εκεί που γλίστρησε η δεντρογαλιά.   Μαύρη φτερούγα σέρνει ένα βαθύ χαράκι   ψηλά στο θόλο του γαλάζιου – δες τον,  θ’ ανοίξει.   Αναστάσιμη ωδίνη…     [αποσπάσματα από το ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙ, τρίτη  ενότητα στη συλλογή του Γιώργου Σεφέρη ΤΡΙΑ ΚΡΥΦΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1966 -  Συγκεντρωτική έκδοση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1931 -1966, εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ ένατη έκδοση]

Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου 2026

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

  (…για το Γόρδιο Δεσμό και τον Αλέξανδρο…) Α Και βέβαια, δεν έλυσε τον κόμπο τελικά. Και συνεπώς    καθόλου δεν   «ξυμβέβηκε το λόγιο...

ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΕΤΟΥΣ