(…πάνω σε 24 πίνακες του Roland Drescer με θέμα το ελληνικό αλφάβητο…)
ΑΛΦΑ
Η αγριάδα είναι τόση που δε φαίνεται
το σχήμα της αρχής
ΒΗΤΑ
Η βοή της ψυχής πνίγεται μες στα
τσαλακωμένα κόκαλα.
ΓΑΜΑ
Γέρος κρέμεται στην αγχόνη της ζωής.
Τα πόδια μόλις αγγίζουν τα αγριόχορτα
των αναμνήσεων
ΔΕΛΤΑ:
Δε θα ’μαι ποτέ το δένδρο της ζωής∙
δε θα δώσω ποτέ καρπό στο δένδρο
αυτό.
Τελευταία μου απαγόρευσαν και τον
περίπατο στο δάσος.
ΕΨΙΛΟΝ
Ο Έρωτας ζάρωσε σε προθεσμία και
έγινες ΕΩΣ
ΖΗΤΑ
Λέει η ζητιάνα ύπαρξη: Δε ζητώ πολλά,
ένα δευτερόλεπτο απ’ τη ζωή σας να το
κολλήσω
στην ελάχιστη δική μου.
ΗΤΑ
Άρθρο θηλυκό: Σαν μπάρα μπαίνει
μπροστά μου πάντα
ο προσδιορισμός μου σ’ αυτή τη γη.
Όμως ό,τι άλλο θα ’ταν λάθος
ΘΗΤΑ
Μήπως κι είναι θηλυκός ο θάνατος
τελικά; Θα δούμε.
ΙΩΤΑ
Η πιο λεπτή κραυγή πόνου… αλλά και
αηδίας.
ΚΑΠΑ
Βούλιαξε το αρχικό μου γράμμα κάτω απ’ το βάρος
των αντιφάσεων του προσώπου μου.
ΛΑΜΔΑ
Πάλι λαλώ το τέλος. Πάλι ελάχιστα φαίνομαι,
ένας λεκές τα λεγόμενά μου.
ΜΙ
Μέρες που σηκωνόσουνα εσύ μετά τον
ήλιο
και έδινες πριν απ’ αυτόν .
Μέρες μανιώδους έρωτα μουγκού.
ΝΙ
Ναυάγιο τώρα, χωρίς αναβολή.
Κι ας σχεδιάζαμε νυφίτσες να μας νανουρίζουν,
νάζια στο ναό της νηστείας.
ΞΙ
Ξένες και η ασφυξία και η δίψα.
Κι όμως μας ξανακέρδισαν.
ΟΜΙΚΡΟΝ
Ονειρεύτηκα ότι το περίλαμπρο κορμί
του μέλλοντος
κατάργησε το τέλος
ΠΙ
Πέτρα είναι ό,τι αντιστέκεται στον
ήλιο
Πέτρα είναι ό,τι αντιστέκεσαι στον
πάγο
Πέτρα είναι ό,τι αντιστέκεται στην οργή μου
Δε θέλω να ξαπλώσω από κάτω!..
ΡΟ
Τι ρέει χωρίς να με ρωτά;
Τι σταματάει να ρέει και δεν μπορώ να ρωτήσω γιατί;
ΣΙΓΜΑ
Άκου αυτό το συριστικό φίδι που
κουλουριάζεται
κάτω από μια σιωπηλή ζωή…
Κάνει ένα θόρυβο που θυμίζει εκείνο
το παλιό σσσς…
«σ’ αγαπώ»
ΤΑΥ
Τέλος!.. Φράξανε τα σπήλαια που
χανόμαστε
για να ζήσουμε μια ιδέα παραπάνω,
τα καταφύγια της αγάπης. Τάφος!..
ΥΨΙΛΟΝ
Το σώμα του ύφους παραμένει
ασύλληπτο.
ΦΙ
Φως, ας είναι αεικίνητο το φως,
γιατί αν μαρμαρώσει σε τρώει το
σκοτάδι.
ΧΙ
Χαρά, χαράχτηκε μια
ΨΙ
Ψέματα, ψέματα είναι όλα!
Μην κοιτάτε τις ζωγραφιές, μην ακούτε
τα λόγια.
Η ψυχή μόνο τον άνθρωπο τον ζωντανό
μένει πιστή,
σαν σκύλος.
ΩΜΕΓΑ
Ώστε έτσι; Ω Ναι!.. στιγμή κάπου, πριν πέσει ακόμα πιο χαμηλά
(στίχοι από τη συλλογή της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ
Η ΥΛΗ ΜΟΝΗ που κυκλοφόρησε το 2001
Συγκεντρωτική έκδοση: Κατερίνα
Αγγελάκη Ρουκ
ΠΟΙΗΣΗ 1963 – 2011, Εκδόσεις
Καστανιώτη 2014)
ΤΟ ΑΔΕΣΠΟΤΟ
ΦΑΝΤΑΣΜΑ
(κι άλλα
ποιήματα από τη συλλογή της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ Η ΥΛΗ ΜΟΝΗ 2001)
Κάθε γυναίκα πια
κάποιου ονείρου το
τέλος.
Εδώ στη γη είναι όλ’
ασφυκτικά
και τα μάτια των
ανθρώπων
-ξαφνικά – δε σημαίνουν
τίποτα∙
σ’ αποφεύγουν, λες και
τα καταδιώκεις
ή υγραίνουν
σωπαίνοντας.
Περισσότερο νόημα έχουν τα βουνά
όπως κατεβαίνουν
φορτωμένα
με τα πράσινα μπαγκάζια
τους – τα δένδρα –
και πάνε προς τα
γκριζοροζ νερά
του σούρουπου, ακόμη
πιστεύοντας
στην ένωση με το
αντίθετό τους.
Κι αυτός ο κύριος
να, θα μπορούσε να’ ναι
άγγελος
με σέπια χρώμα μάτια…
Όμως κύλησε το καμπύλο
σχήμα του
ως τον ορίζοντα και
χάθηκε εκεί
χωρίς δικαιολογία.
Προϋπήρξε, με βλέφαρα
χαμηλωμένα
μια τρυφερή αναφορά
στο «υπάρχουμε κι οι δυο
μέσα σε τούτη τη
στιγμή τη χωρίς μέλλον»
αλλά καθώς στοιβάζονται
σωρό
οι ανούσιες
λεπτομέρειες της ζωής
χάνει τη λάμψη η
ματιά κι
αυτοκτονεί,
γκρεμίζεται μες το κενό
της άγραφης σελίδας.
Ο κύριος τώρα μιλάει
σοβαρά
κάποια ζωή διηγείται
-ίσως τη δική του –
όμως δεν πείθει∙
σαν την αρκούδα μοιάζει
που χώθηκε ξανά μες τη
σπηλιά
του μυστικού χειμώνα
της.
Κάποτε στον κήπο μου
μαζί με το μεγάλο
πεύκο και τα καρποφόρα
άνθρωποι ολόδροσοι μ’ άγιαζαν τη ζωή.
Δεν έκρινα ποτέ τα φυλλοβόλα λόγια τους
λυπόμουνα μονάχα
σαν ξηραινόταν ο καρπός
της σκέψης τους
κι έπεφτε στο χώμα.
Τι νόημα φέρνουν τώρα
τα σώματα αυτά;
Πώς λειτουργούν; Πώς θέλουν;
Πώς σχεδιάζουν να
μερώσουν
το άγριο θηρίο του
έρωτα
πώς καλοπιάνουν τον
αναβλητικό
-τάχατες – αλλ’ όμως
συνεπέστατο θάνατο;
Πώς ζουν οι
άνθρωποι κι αντέχουν τον εαυτό τους
το πρωί, με μόνο σημάδι
στο κορμί
του κουνουπιού το
μένος;
Σκύλε, που τυχαία
βρέθηκες εδώ
-εσύ τουλάχιστον, ξέρω,
ήρθες για να φας –
σου λέω: Δεν καταλαβαίνω.
Γιατί αυτός στον
καθρέφτη χαμογελάει
γιατί εκείνη κει όλο
γεννάει
τι σκέφτεται, στ’
αλήθεια, ο αξιοπρεπής
αυτός κύριος για τη
γυναίκα του
τη μέρα που πέρασε σαν
καταδίκη
γιατί ο άλλος εγκατέλειψε το πιο γλυκό του βίτσιο;
Γιατί η ματιά μου δεν
μπορεί
σε καμιά σιλουέτα να
σταθεί
η σκέψη σε μια μόνη
ιδέα;
(Σ’ ένα στίχο ίσως…
για λίγο)
Τα ζώα, λέει, δε μιλούν
όμως των ανθρώπων είναι
ακατάληπτη
η συμπεριφορά όταν
ντύνονται
τα πιο ωραία χρώματα
της γης
για να δώσουν στη ζωή
αρνητική απάντηση.
Μελαγχολώ, σκυλί,
μελαγχολώ
που έχασα την ανθρωπιά
μου
ή μήπως είναι γιατί
το τελευταίο αδέσποτο
φάντασμα
του έρωτα μόλις έφυγ’
από κοντά μου;
ΣΤΗ ΛΥΠΙΟΥ ΚΑΙ
ΠΑΛΙ
(η γλώσσα της
Λυπιού είναι η σιωπή)
ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Στη
σιωπή τα ποιήματα γεννιούνται
όπως
στον έρωτα
μόνο
που το συνηθίζει η ασυγκίνητη σιγή
και
να τα γεννάει και να τα καταπίνει.
α
Εδώ
σπουδάζεις τη σιωπή
σαν
να ’ταν ξένη γλώσσα
κι
αν έχεις ασκηθεί αρκετά
ξέρεις
να ξεχωρίζεις τη διάλεκτο της μέρας
απ’
τη βαριά προφορά της νύχτας.
Τα
πουλιά τα μαθαίνεις απ’ έξω
όπως
και το φως που αλλοιώνει
τη
σημασία του τίποτα.
Δε
θα μπορέσεις ποτέ αυθόρμητα
να
εκφραστείς σ’ αυτή τη γλώσσα
όμως
θα σ’ αιφνιδιάζει πάντα η αλήθεια της.
Διαβάζεις
τα δένδρα, τα βουνά στο πρωτότυπο.
Λες: Τι έχω εγώ να πω σ’ αυτή τη γλώσσα;
Το
πληγωμένο ζώο μέσα σου βαθιά δεν απαντά.
Σωπαίνει.
β
Ξέσπασε
η βροχή σήμερα
σ’
ένα ακατανόητο υβρεολόγιο.
Στο
γυαλί της ΤΙΒΙ οι κινήσεις των ανθρώπων χωρίς ήχο:
χαμόγελα, σώματα,
αγκαλιές
χειραψίες,
δέσιμο γραβάτας, μπουνιές…
Δεν
άκουγα τα λόγια
και
μου φαινόταν παράλογη
η γραφειοκρατία της ύπαρξης.
Γιατί,
γιατί αυτός ο γλυκός αφηρημένος;
Με
τι συντάσσεται το πάθος;
Φαίνεται
λησμόνησα το συντακτικό της νιότης!..
γ
Στον
κήπο του καπηλειού
είναι
άνοιξη κι οι ανθισμένες
καστανιές
πονόψυχα σκύβουν
πάνω
στους συνταξιούχους.
Μούσια
, μουστάκια λευκά
λίγο
γέλιο στα μπλε ξεπλυμένα
ματάκια
πίσω απ’ το αφρό της μπύρας
η
σερβιτόρα λυγερή
σαν
κούκλα μόλις βγαλμένη απ’ το κουτί
με
τη μάρκα του θεϊκού πολυκαταστήματος
ακόμη
στο λαιμό της.
Οι
καφέ λεκέδες στα χέρια των γέρων
-χάρτες
μια άγνωστης γεωγραφίας –
τα
άνθη που σκόρπισε ο αέρας
στο
ξύλινο τραπέζι
και
ξαφνικά κατάλαβα τη σιωπή:
είναι
η γλώσσα μήτρα.
δ
Είναι
η γλώσσα της αρχής
της
απορίας όταν ψάχνεις τη φράση
των
φύλλων κι αναρωτιέσαι σε τι χρησιμεύουν
τόσες
ανατολές, τόσες ανάσες
τόσα
πνιχτά κλάματα στα χόρτα
τι
θα την κάνω τη ζωή
πώς
θ’ ανοίξω την πόρτα; Θα γίνω δεκτή;
Πώς
γίνεται το πρώτο βήμα στη βροχή μόνη
η
πρώτη συνάντηση με τον σωτήρα –
καταστροφέα;
Άχρηστη η φαντασία
και η πιο ωραία
όταν
σωρός οι μέρες μπροστά σου
σωρός
άμορφος, άοσμος, μ’ άγνωστη σημασία.
ε
Είναι
όμως η σιωπή
και
του τέλους η μητρική γλώσσα
όταν
τη λέξη ΕΞΟΔΟΣ προσπαθείς να διαβάσεις
γραμμένη
στο σκοτάδι με πίσσα
πάνω
από πύλη ή μήπως είναι λαγούμι; Τρύπα;
Θα
βγεις με πόνους, με ιαχές
ή
θα ’χεις γίνει μωρό ξανά
ανέμελη
να βυζαίνεις τα στήθη
σύννεφα
της μέρας;
ΕΞΟΔΟΣ
Στον
άγλωσσο τούτο κόσμο
που
ήρθα για βουβές σπουδές
είναι
οι ασκήσεις μου εκκωφαντικές∙
ξέρω,
δε ρέει ακόμα
σε
ρέει φυσικά η σιωπή μου
ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
Γιατί,
ψυχή μου, δεν τον ερωτεύεσαι;
Θα
περνάς ωραία μέσα σου
κανείς
δε θα σε σκουντάει
τη
θέση να σου πάρει στην ουρά της χαράς.
Κι
όταν με το δικό του φως
θα
’ναι περιχυμένος αυτός, εσύ θα λούζεσαι από μακριά
μακρι’
απ’ τη φυσικότητα του ήλιου καταρράχτη.
Δε
θα τρέμεις; Πού πάει; Πού κοιμάται;
Ή
αν θα σε ξανακαλέσει η φύση σε γάμους
σε
γιορτές εαρινές
Τη
φωτογραφία μόνο θα κοιτάς και θα πετάς.
Όμως
ποτέ δε βλάστησε αληθινά το ψέμα
στ’
αγροτεμάχιο της ζωής
ούτε
η φτιαχτή ονειροπόληση βοήθησε κανέναν
τη
δύσκολη εκείνη στιγμή
όταν
απότομα διακόπτεται
η
κυοφορία του μέλλοντος.
Η ΤΙΜΩΡΙΑ
Καράβι
του έρωτα
μου
σχίζεις την καρδιά
όπως
πλες στα Στενά της μνήμης
π’
όλο στενεύουν
και
να περάσεις δεν χωράς.
Οι
σαρκοδαίμονες - άλλοτε άγγελοι –
πολύ
θυμώνουν που ανασηκώθηκα
και
με τιμωρούν με τον ίδιο
πριν
παράδεισο: το σώμα.
Ο
πόνος πέφτει
όπως
το μαστίγιο πάνω στον σκλάβο∙
λάθος,
λάθος μεγάλο π’ εσήκωσες κεφάλι
και
τα μάτια κάρφωσες
στην
υψηλή οροφή της ομορφιάς
λησμονώντας
το θλιβερό κορμί σου…
Για
τιμωρία θα μείνει νηστική η όρασή σου
κι
αντί για άλλη συγκίνηση
το
φάρμακο θα παίρνεις τακτικά
κι
ως τον πάτο θα ρουφάς
το
πικρό νεροζούμι της ψυχής σου.
Νύχτωσε
ξαφνικά
κι
εκεί που καλοκαίρι αναγγέλλονταν
μύρισε
θειάφι
αστραπές
πετάχτηκαν
αίλουροι
από φως.
«Παράξενος
καιρός φέτος», μουρμούρισα
και
ξαναμπήκα στην κάμαρα
στο
μπαστούνι ακουμπώντας της γραφής!..
ΧΑΛΑΣΕ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΣΑ
Το
μέσα που χώραγε τον κόσμο
το
μέσα που χρωμάτιζε το φως
ΣΥΝΕΧΕΙΑ
από σελ. 409
ΑΛΛΑΓΕΣ
Σαν
ν’ αλλάξαν οι φωνές των βραδινών πουλιών
οι
συνδυασμοί πιο πολύπλοκοι
ΣΥΝΕΧΕΙΑ
από σελ. 410
ΑΦΑΝΤΑΣΤΟ ΤΕΛΟΣ
(…το μακρύλαιμο
λευκό πουλί είχε πει
το τελευταίο
του άσμα
και οι
τελευταίες φωτογραφίες είχαν ταχτοποιηθεί
στα συρτάρια … )
Πάνω στο δέρμα της έμπνευσης
μέτρησα τα σπυριά πότισα τη
μαραμένη τριανταφυλλιά κι όπως έπαιρνα τη σακούλα με τ’ άολυτα εσώψυχά μυ και
τράβαγα για το εξοχικό του ουρανού
φάνηκε το «άλλο» εκείνο που
κάνει το «παλιό» να λάμπει σαν βραχιόλι ακριβό σε θείο καρπό
και το χρόνο να μοιάζει χωρίς
τέλος και αρχή.
Τώρα το πρόσωπο φέρει καθαρό το μήνυμά του η θλίψη έχει όνομα και τα βαθιά της μάτια
χρώμα. Παράδεισος πια είναι να ξέριε
την ταυτότητα αυτού που σε πονά και να μην περιπλανιέσαι μέσα στ’ άδειο. Α!.. Τι ευλογία όταν αυτό που ’χασες είναι συγκεκριμένη περιουσία και
δεν κλαις απλά γιατί είσαι φτωχός
όταν έχει όνομα η απουσία κι η θλίψη μόνιμη κατοικία. Όταν έχεις μυρίσει τη μεθυστική μυρωδιά αυτού που σου λείπει κι
είναι μελωδική η φωνή εκείνη που
ποτέ δεν θα την ακούσεις να σε καλεί… Ο
πόνος ανεβαίνει τότε σαν τραγούδι η
σφαγή γίνεται γιορτή και λάμπει σαν
οπτασία η αλήθεια: Ναι, η ζωή έχει
από μας άπειρα πιο μεγάλή φαντασία!.. [από τη συλλογή
της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ Η ΥΛΗ ΜΟΝΗ
2001 – συγκεντρωτική έκδοση: ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΑΓΓΕΛΑΚΗ-ΡΟΥΚ ΠΟΙΗΣΗ 1963 – 2011, εκδόσεις Καστανιώτη]
Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου
2026

