ΤΙΣ ΝΥΧΤΕΣ ΘΑΒΕΙ ΚΤΕΡΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΧΩΜΑ

 (…που δεν θυμάται πια σε ποιον ανήκουν.

Το λέει ενοχή…)

Ι.

Κάθε μέρα η Αντιγόνη ποτίζει λάχανα

μήπως κι από μέσα ξεπηδήσουν

τα έμβρυα που δεν κυοφόρησε ποτέ.

Το αποκαλεί γραφή.

Στήνει παγίδες  σε ασβούς

που μένουν πάντα άδειες.

Το ονομάζει μνήμη.

Τα πρωινά τρώει αβγά χήνας

και περιμένει το εκτελεστικό απόσπασμα

χωρίς να γνωρίζει ότι ο Κρέων

πεθαίνει από άνοια στο γηροκομείο.

Το χαρακτηρίζει υγιεινή διατροφή.

Τις νύχτες θάβει κτερίσματα στο χώμα,

που δεν θυμάται πια σε ποιον ανήκουν.

Το λέει ενοχή.

ΙΙ.

Η ιερομαντεία σωστά το είχε προβλέψει.

Τα σπλάχνα των ζώων δεν λαθεύουν.

Ίσκιοι παραμένουμε ως το τέλος.

Ενωνόμαστε, χωρίζουμε, για πόσο;

Ποια πραγματικά είναι η θυσία;

Υπάρχει, άραγε, μετάνοια γι’ αυτούς που μετανιώνουν;

ΙΙΙ.

Ήρθε στον κόσμο για να πάρει μέρος στην αγάπη,

αγάπησε όμως, άραγε, ποτέ της αρκετά;

ΙV.

Και η οικογένεια;

Συμβαίνει και στις καλύτερες.

Εδώ όμως ήταν στημένη η παρτίδα.

Αναντίρρητα, οι Λαβδακίδες έτυχαν βαλέ.

Από πότε όμως αυτό αποτελεί δικαιολογία;

V.

Μήπως όμως η Αντιγόνη απέκτησε καινούργια μάτια;

Μήπως υπάρχουν πυγολαμπίδες στη σκιά;

Μήπως οι άνθρωποι γερνούνε μόνο μέσα

και ό,τι χάνεται στην επιφάνεια

κερδίζεται στο χώμα που γεννοβολά;

VΙ.

Ήρθαμε άραγε ταγμένοι

Ή είμαστε μονάχα

νυχτόβια τυφλά όντα

που τρυπάνε μάταια το σκοτάδι,

απέλπιδες ανθρακωρύχοι,

ανόσιοι τυμβωρύχοι,

σκαπανείς;

VΙΙ.

Τελευταία η Αντιγόνη κυκλοφορεί στο πάρκο.

Μεσάνυχτα την ώρα που σπαν στα δύο οι σκιές.

Αν την δείτε,

λευκή χλαμύδα, ύλη αραιή από αέρα και φωτιά

και δυο μάτια αναμμένα,

αφήστε ένα χτενάκι στο παγκάκι.

VΙΙΙ.

Μου αρέσει τις νύχτες να χτενίζω τα μαλλιά μου.

Όμως δεν έχω πια μαλλιά, δεν έχω νύχτες.

ΙΧ.

Η μεγάλη Πολική νύχτα απλώνεται στον κόσμο.

Το χιόνι λευκή αρκούδα θα καταπιεί τη γη.

Όλα γύρω μας γερνούν.

Παγόβουνα ρυτίδες στην επιφάνεια του προσώπου.

Χ.

Το μίσος είναι κόσμος άκοσμος.

Μισός.

Η αγάπη όμως.

Δεν γερνά ποτέ

(Η ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΓΕΡΝΑ  στη συλλογή της Χλόης Κουτουμπέλη 

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ 2018)

 

ΑΛΚΗΣΤΙΣ

(κι άλλες επιλογές από τη συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ 2018)

 

Είπε αυτός μπορεί να το ρυθμίσει.

Να διασωθεί ο Άδμητος.

Μια μικρή μίζα στο βαρκάρη,

ένα ασημένιο νόμισμα στο στόμα.

Ο Κέρβερος θα αναισθητοποιηθεί με βαρβιτουρικά.

Η απόδραση θα γίνει τη νύχτα στο σκοτάδι.

Αρνήθηκα.

 

Οι νεκροί έρωτες δεν ανασταίνονται ποτέ.

 

Η ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΓΕΡΝΑ

 

Η Πηνελόπη έχει αϋπνίες.

Πάλι θα πάρει υπνωτικό

Ίνες από σάλιο στο μαξιλάρι.

Έξω από την πόρτα σε στοίβες

μανικετόκουμπα, γραβάτες,

γυαλιστερά σκαρπίνια

που άφηναν πίσω οι μνηστήρες,

όταν σκόρπισαν τα χρόνια.

Ποιον θα ξεβγάλει απόψε στην ακτή το όνειρο;

Ποιος θα ξεπροβάλει μες απ’ την ομίχλη

για να την αγκαλιάσει σε χωνευτό κρεβάτι;

Ποιος θα περάσει το βέλος απ’ τους δώδεκα πασσάλους;

Κανέναν δεν περιμένει πια η Πηνελόπη.

 

Στο μεταξύ, στο αεροδρόμιο,

ο ξένος με το παρατσούκλι Ούτις

έχει κιόλας περάσει τον έλεγχο αποσκευών

 

Η ΝΤΡΟΠΗ

 

Ο καθένας κουβαλάει την ντροπή του

κολλημένο βλέφαρο στην πλάτη,

η ξηλωμένη πατρική οικογένεια

κρεμάει στο μανίκι.

Για χρόνια δεν το ήξερα κι εγώ.

Είναι στραβοί οι τοίχοι του σπιτιού,

είπε πρόσφατα ο μηχανικός.

Και επιπλέον ανύπαρκτη η διεύθυνση.

Συγκεκριμένα, ενώ η οδοσήμανση είναι κανονική,

ο δρόμος ξαφνικά σπάει και αιωρείται,

ενώ παρεμβάλλεται ένα πάρκο με σκυλιά

που δαιμονισμένα  γαβγίζουν λυσσασμένα.

Επιπροσθέτως υπάρχει το θεματάκι με τη θάλασσα.

Ενώ η παραλία απέχει πεντακόσιες μακροπόδαρες γιάρδες μακριά,

τα κύματα συχνά πλημμυρίζουν το σαλόνι.

Μερικά έπιπλα συνήθως πνίγονται.

Μόνο ο βαρύς μπουφές με τα νεκρά ποτήρια του λικέρ

επιβιώνει.

Ύστερα από κάθε παλίρροια τα κρύσταλλα λάμπουν καθαρά,

τα πιατάκια του γλυκού χαμογελούνε ραγισμένα

κι η ασημένια σταχτοθήκη με την τελευταία σου γόπα

καπνίζει ακόμα.

Όταν η αφρισμένη θάλασσα ορμάει μέσα,

φέρνει συχνά τα δώρα της.

Ένα μαξιλάρι παιδικό με κεντημένο το όνομα Βασίλης.

Υπήρξε, άραγε, ποτέ, αδελφός;

Υπήρξε μητέρα, πατέρας, οικογένεια

ή πάντα λ Μαύρος Πόντος καταπόντιζε;

Ναι, πάντα την ντροπή μας κουβαλάμε.

Ένα κλεισμένο βλέφαρο σαν όστρακο στην πλάτη.

Όμως με τα χρόνια ανοίγει.

Οι βλεφαρίδες ξεκολλούν με δυσκολία.

Και ξαφνικά ανοίγει το τεράστιο μάτι.

Που κάποιοι αποκαλούνε έμνευση.

(από τη συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ 2018)

 

ΟΜΦΑΛΙΟΣ ΛΩΡΟΣ

(στη συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ 2018)

 

Όταν από σώμα βγαίνει άλλο σώμα,

μες απ’ την αρχέγονη λάσπη και το αίμα,

η πρώτη χελώνα απ’ το νερό,

το νέο πλάσμα που αποκαλείται γιος

περπατάει στην αρχή στα τέσσερα,

χορεύει με το κεφάλι του στο χώμα,

αναπνέει χωρίς βράγχια,

ολοκληρώνεται στην απουσία του,

πατάει γερά στα πήλινά του πόδια.

 

Τότε μόνο καταλαβαίνεις

πόσο απαραίτητα είναι τα χειρουργικά εργαλεία

στην αγάπη.

 

ΑΣΚΗΣΗ

 

Ζωγράφισε μια οικογένεια.

Έναν πατέρα αν είναι απαραίτητα

Με στρατιωτική στολή αν το κρίνετε σωστό.

Δίπλα του να καταρρέει μία μητέρα,  ίσως με κότσο

Ένα έως δύο αδέλφια.

Ίσως και τρία αν είστε σε γενναιόδωρη διάθεση.

Και ναι, ας κρατούν μπαλόνια.

Ή ένα αρκουδάκι  ή  οτιδήποτε εξίσου μαλλιαρό.

Σκηνοθετήστε ένα γεύμα   σε κυριακάτικο τραπέζι.

Χωρίς δάκρυα στην κρεμμυδόσουπα

και γαλοπούλες να αιωρούνται στο ταβάνι.

Με πρόσωπα χαμογελαστά που κινούν χαρούμενα

τα πόδια και τα χέρια,

Και τώρα ένα σπίτι.

Όχι, δεν επιτρέπεται παπούτσι.

Ούτε δοκιμαστικός σωλήνας.

Ένα συμβατικό κατάλυμα με σκεπή θα βοηθούσε.

Αρκεί.

Τώρα επαναλάβετε πολλές φορές:

Είχα κι εγώ μια οικογένεια όπως όλοι.

 

ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ

 

Είχα κι εγώ μια μητέρα

Όλοι δικαιούνται από μία.

Δεν ήξερε να μαγειρεύει.

Στο τραπεζομάντηλο κεντούσε φαγητά.

Ο αδελφός όλο πεινούσε.

Εγώ πάχαινα συνέχεια.

Όταν τελικά μας εγκατέλειψε,

αγοράσαμε χύτρα ταχύτητας.

Η βαλβίδα σφύριζε.

Το σπίτι κυλούσε ανεξέλεγκτο στις ράγες.

Ένας σταθμάρχης με πινέλο έβαψε μαύρο

πρώτα τον πατέρα κι ύστερα τον αδελφό.

Αυτό δημιούργησε μουτζούρες στο χαρτί.

Στη φωτογραφία υπήρχαν τα κορμιά

με μία τρύπα μηδενικό στη θέση των προσώπων.

Μου απέμεινε η μητέρα.

Απέκτησε μάλιστα οδηγό μαγειρικής.

Μαγειρεύει πια θεσπέσια δείπνα για έναν στον κουζίνα.

(από τη συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ 2018)

 

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

 

Ήρθε χθες βράδυ στο όνειρό μου η γιαγιά.

Με κλαδωτή ποδιά και γάντια πλαστικά.

Ήξερε για τις νυχτερινές μου έρευνες .

Κάθε πρωί επέστρεφα με λιωμένα τα παπούτσια.

Όμως πουθενά δεν έβρισκα

γυναίκα πιο κουτή από μένα.

Συναντούσα γυναίκες που προσπαθούσαν

ν’ ανεβάσουν το φεγγάρι   απ’ το πηγάδι με σχοινιά,

άλλες που για να φορέσουν το φουστάνι

πηδούσαν μέσα στην ντουλάπα,

και κάποιες που έκλαιγαν προκαταβολικά

για τη βαλσαμωμένη  τίγρη – χρόνο

που θα τις καταβρόχθιζε.

Καμιά όμως δεν ήταν τόσο κουτή

που να ζυμώνει χωρίς σταφίδες σταφιδόψωμα,

να διαβάζει τηλεγραφήματα   στα ψίχουλα ψωμιού

και να πιστεύει πως κάποτε μ’ αγάπησες.

Είναι κληρονομικό μας λέει η γιαγιά.

Καμιά στην οικογένεια δεν είχε υψηλό δείκτη ευφυίας.

Είχε κλεφτεί με κάποιον που δεν γνώριζε,

εγκαταλείποντας άνδρα  και παιδιά.

«Κάνω όμως τέλεια κουλουράκι»,  είπε

κι έβγαλε απ’ το φούρνο

ξεροψημένα μωρά από αλεύρι

που δάγκωσε με λαιμαργία.

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

(…είναι απλώς μια συλλογή ποιημάτων που τελειώνει…)

Και τώρα;  τον ρώτησε.   Αυτός καθόταν σε μια καρέκλα σκηνοθέτη  με την πλάτη γυρισμένη στα ερείπια.   Φορούσε μαύρα γυαλιά… Είχαμε δώσει ραντεβού.  [Η σχέση εξαιρετικά βραχύβια.  Στα δεκαοχτώ ρώτησες πώς με λένε.  Σου απάντησε ειλικρινά  «δεν ξέρω»,  αφού ποιος στ’ αλήθεια γνωρίζει ποτέ τ’ όνομά του]   Βρεθήκαμε Καμάρα.  Εκείνη την ημέρα ο Λευκός Πύργος έμοιαζε καμηλοπάρδαλη,  καπνοί έζωναν την πόλη,  κάπου μακριά μύριζε πυρκαγιά,  στα εβραϊκά νεκροταφεία έκλεβαν τις πλάκες,  φορούσες ένα κίτρινο αστέρι  κι  εγώ μια στολή παλιού ιππότη.  Η χιλιετηρίδα είχε ήδη λήξει.   Η Αριστοτέλους άχνιζε περιστέρια.   Τα κάστρα συνοφρυώνονταν δασιά.   Μια ταβέρνα στην Άνω Πόλη παρέμεινε ακόμη ανοιχτή για μας.   Είναι το τέλος του κόσμου,  είπες.   Στο γυρισμό με φίλησες στο στόμα.   Στο ραντεβού που δώσαμε Καμάρα,  εσύ ποτέ δεν ήρθες  κι  εγώ ποτέ δεν έφτασα ολόκληρη…  (ΕΠΙΛΟΓΟΣ,  ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΜΑΡΑ, δυο ποιήματα από τη συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΝΤΕΣΠΕΡΕ, ΠΟΛΙΣ 2018)

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2026

Ο ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΓΑΛΑΖΙΟ ΜΗΛΟ

 (… τι έχουν δει τα μάτια μου, δε λέγεται…)

Τι κάνω το σώμα μου όλη μέρα.

Το καίω, το πετάω στον ουρανό  και  παγώνει.

Κατολισθήσεις λέξεων,  άδεια πηγάδια  και  έρημος χώρα

το περιμένουν. 

Φεύγω ταξίδι με άδειο τσουβάλι,  πάω για πέτρες  - 

πάω για ιδέες. 

Βρίσκω όαση – βρίσκω ποιήματα.  

Πλένομαι, εξαγνίζομαι, θυσιάζω.  

Τι έχουν δει τα μάτια μου δε λέγεται.  

Όμως ο ορίζοντας είναι πάντα ένα γαλάζιο μήλο.  

Οι ώρες περνούν όπως ένα οδοντωτό τρενάκι.  

Στη σιωπή του μεσημεριού προετοιμάζει το μέλι

του απογεύματος.  

Δοκιμάζω φτερά, κανένα δεν μου κάνει. 

Γύρω στις επτά, η νύχτα ρίχνει το λουλακί μαντίλι της

στη λίμνη∙  τότε μένω μόνος, χωρίς μηχανικά μέσα.  

Τότε το σώμα πίνει νερό και εικόνες

για να περάσει το υπόλοιπο.  

Η νύχτα ανάβει τα λουλούδια και τα φρούτα. 

Αυτό παίζει με αναστεναγμούς  και φυσά να τα σβήσει.

Μετά βρίσκει ένα άλλο σώμα  ή  το θυμάται 

και μπαίνει μέσα και γίνονται μουσικό κουτί.  

Μετά, ε, μετά τελειώνουν τα παραμύθια. 

Κλείνεις τα παράθυρα,  βάζεις μέσα τη βροχή 

και ψήνεσαι στην αλήθεια.  

Το εικοσιτετράωρο δεν πέρασε ακόμη, 

σου επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις,  πολλές σχισμές 

και  απεριόριστες δυνατότητες

 αποκαλύψεως ουρανού  και  φωτιάς!..    

[ΤΙ ΚΑΝΩ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΟΥ ΟΛΗ ΜΕΡΑ από τη συλλογή

του  Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997

Κι άλλες ΕΠΙΛΟΓΕΣ από την ίδια ΣΥΛΛΟΓΗ

Συγκεντρωτική έκδοση: ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΣ  ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ, 1970 – 2010, εκδόσεις ΤΟΠΟΣ 2013]

 

Η ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΤΖΟΥΛΙ ΚΡΙΣΤΙ, ΜΕΓΑΛΗ ΠΙΑ

Κοιτάζει τον μπλε διάδρομο.

Οι κουρτίνες θα ανέμιζαν

εάν άνοιγα απότομα   τα παράθυρα.

Επικρατεί όμως ηρεμία  και  θερμότητα χώρου

προσεκτικά διατηρημένη,

Έξω, ως συνήθως, τα σύννεφα τρίβονται με τα παλιά κτίρια

και παράγεται βροχή ψιλή, 

που εισχωρεί στις ρωγμές των τοίχων  και  των ψυχών.

Εκείνο το εγγλέζικο βράδυ,  με περίμενε.

Όμως ήτανε μόνη,

τραγούδησε μια δυο στροφές από παλιές μπαλάντες.

Στην ντουλάπα,

τα βελούδινα φορέματά της αναστέναζαν.

Και έτριζε το ξύλο.

Πήρε το μπράντι.  Μύρισε, ήπιε.  Το τζάκι έκαιγε.

Έστησε αυτί, άκουγε πολλούς θορύβους  τελευταία,

κυρίως ερωτικούς,  και γέλια!..

Πήρε σοβαρό ύφος, πέρασε τη σιδερένια γέφυρα,

με πολλές λειχήνες  και  υγρές  πρασινάδες,

και ήρθε προς το μέρος μας:  προσπαθούσα

να ξεβιδώσω  τη σκέψη μου από το σώμα της

και να κοιμηθώ ήσυχα  χωρίς τα φώτα

του κινηματογράφου.

 

ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

Γνωστό το θέμα. Τόσο διαφορετικό όμως   κάθε φορά.

Μόλις πέρασε η μέρα.

Έπεσε η άλλη πάνω της,

ακούστηκε κρότος μεγάλος  και  σηκώθηκε σκόνη,

αχός ράγισε το σύμπαν,

δεν τα μεγαλοποιώ.

Μου θύμισε άλλες αγκαλιές, άλλα ποιήματα,

χρώματα ξεχασμένα.

Σε κλάσμα δευτερολέπτου,

το φως έγινε γραμμή στον ορίζοντα.

Τότε πιάνω τα αλλεπάλληλα   εκμαγεία  του προσώπου σου

στον αέρα,  ταχυδακτυλουργός είμαι.

Τώρα πετάω στα κενά αέρος,   αργά αλλά σταθερά.

Σταθερά έρχεται η νύχτα.

Βεντάλιες ανοίγουν κάτι πικραμένες γυναίκες

και κάνουν αέρα μέσα στα κρύα.

Η βλάστησε θεριεύει  και  γελά.

Γι’ αυτό μη με ρωτάς πού πάει   αυτή η σκάλα.

Η σκάλα πάει στον ουρανό,

που χτυπάνε όλα μαζί   τα τηλέφωνα.

[από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού ΟΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997]

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

(από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997)

Να πλένεις τα χεράκια σου.   Να τρως το φαγητό σου.

Να διαβάζεις τα μαθήματά σου.   Ν’ αγαπάς τα ζώα.

Να σκοτώνεις κάθε μέρα τους ανθρώπους.

Να κοιτάς μπροστά το αύριο  και  όχι  το χθες,

γιατί μπορεί να γίνεις μουσικός.

Να παίρνεις προαγωγή με το σπαθί σου

και την εξυπνάδα σου.

Να μη χάνεις χρόνο.

Να αποταμιεύεις.

Να κρύβεις τις σκέψεις σου.

Να είσαι σοβαρός  (τα γέλια βλάπτουν).

Να βαδίζεις με προσοχή στα σταυροδρόμια.

 

(Και πέρνα καμιά φορά απ’ το σπίτι

για κανένα σκάκι –

μου είπε ο κύριος με τη μαύρη μπέρτα)

 

ΤΥΧΕΡΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Έχει μια κίνηση περιστροφής το σώμα σου,

σαν να ξεβιδώνει φτερά αγγέλων

και να τους κάνεις ανθρώπους.

Η αλήθεια είναι ότι πάλευα με  τα σκοτάδια

και αθωώθηκα,  όταν είδα  τη μουσική σου.

Θνητός ήμουνα με χιόνι στα μάτια.

Κοιτάζω τη λίμνη  και  έχω μια  λύπη,

μια λύπη σαν παλιό γερμανικό ποίημα.

 

Έτσι κερδίζω έναν πόντο θάνατο

και απεριόριστη αθανασία!..

 

ΘΑ ΒΡΕΞΕΙ

Τι  Σάββατο κι αυτό.

Λιοντάρια τρώνε τον Σεπτέμβριο,

και ο Οκτώβριος μας καταπίνει όλους.

Αντιγράφω παλιά ποιήματα   (σαν να σπάω πέτρες)

Ξεβάφω τις ώρες.

Βγάζω τα χειμωνιάτικα.

Μιλάω χωρίς ιδιαίτερη αιτία

στο τοπίο  και  τη  μουσική.

Φεύγα πάλι για πολύ μακριά

-εδώ δίπλα θα είμαι.

Μόνος,  κατάμονος είμαι στην πόλη:

λέω ό,τι θέλω,  περπατάω  ασκόπως

(τα επιρρήματα έχουν κόκκινο βηματισμό)

-άκου τα βήματά μου.

 

Είμαι στη φάκα πια, για τα καλά.

[από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997]

 

ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΧΩΡΑ

(από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997)

Κοιτάζω τη φύση.   Δεν ηρεμώ.

Αγριεύω.  Βγάζω πυκνό τρίχωμα.

Γρυλίζω.  Μυρίζω τον αέρα.

Έρχεται ο λύκος από μέσα μου.

Έρχονται νύχια.

Βλέπω το φεγγάρι με απέχθεια.

Η μουσική των φύλλων  και  η μουσική των νερών  (του Χέγκελ)

με κάνουν να νιώθω ξένος και  γκρίζος.

Τρώω το αρνάκι μου.  

Τρώω το παραμύθι της Κοκκινοσκουφίτσας.

Όλα κοκκινίζουν γύρω μου.

Δεν έμαθα τόσα χρόνια τίποτα.

Ο πολιτισμός δεν μ’ άγγιξε.

Φταίει ο έρωτας;   Φταίει η κωλοζωή,

που σκάλωσε κόκαλο στο λαιμό μου;

Δεν ξέρω.  Και φέτος ξαμολήθηκα στο δάσος

και έσμιξα με την αγέλη.

Εσένα σκέφτομαι πάλι, με τόση φροντίδα

θα σκουπίζεις τα αίματα από το στόμα μου

όταν γυρίσω σπίτι από το κυνήγι

 

ΔΩΔΕΚΑΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΥ

Τρέχει πάνω κάτω, ορίζοντας τον αέρα  σε πριν και μετά.

Το φως κατεβαίνει στην πρέσα  και  πάει να τον συνθλίψει.

Μικρός που είναι ο κόσμος μέσα σε μια αυλή,

ένα άνοιγμα, ένα πέρασμα  με ένα πεύκο στην άκρη…

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ στη  σελ. 319

 

ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΜΠΕΡΓΚΜΑΝ 

Το πρωί λυκόφως.

Ένα ζευγάρι παίρνει το πρωινό του.

Κοιτάνε αδιάφοροι το τσάι ν’ αχνίζει.

 

Το μεσημέρι λυκόφως.

Χειμώνας  και δουλειές.

Το σπίτι περιμένει αναπνέοντας νευρικά.

 

Το απόγευμα λυκόφως.

Μικρή βόλτα γύρω απ’ το γραφείο.

Τα μάτια τους βλέπουν θαμπές  εικόνες του χθες

τις λένε ευτυχισμένες!..

 

Το βράδυ, λίγα λόγια  και λυκόφως.

Στις ίδιες θέσεις, αντικριστά κοιτάνε,

υποτίθεται τη λίμνη  και τις πάπιες.

Κάτι λένε για τον πρωθυπουργό,

τις αυξήσεις των ειδών,  τις συγκοινωνίες.

Απουσία αντί για νερό τρέχει

στα σώματα του καλοριφέρ,

ενώ τα σώματά τους παγώνουν.

Τυλίγονται με το λυκόφως  και  κοιμούνται.

 

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΑ ΠΑΡΑΣΥΡΕΙ ΟΛΑ

Η μητέρα μου στην αιώρα   ατενίζει τη θάλασσα

που κανονικά δεν υπάρχει έξω  από το σπίτι μας.

Πάει  κι  έρχεται, μισοφέγγαρο,   εκκρεμές,

κορίτσι ξεχασμένο στο δρόμο,  περασμένα μεσάνυχτα.

Όπως αιωρείται θυμίζει το χρόνο,

το χώμα  και εγκαρσίως τα νερά.

Η ομιλία της είναι απόηχος του προσώπου,

μια σκιά της ψυχής.

Περνάει  (απότομα) νέα,  αγέρωχη, με μαύρα μαλλιά.

Με φωνάζει,  με μαλώνει, να μη φεύγω μακριά της

και χαθώ στον κόσμο:

ο χαμένος,  ο απωλεσθείς,  ο άπελπις, ο ανέστιος…

[από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997]

ΠΡΟΚΕΣ ΣΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ

(από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997)

Ξετυλίγω την ιστορία μου  και  σε κλείνω στο σπίτι,

σε κοιμίζω.

Τα φώτα του δρόμου χαμηλά.

Μια εφημερίδα πεταμένη   δείχνει τη διάθεση της στιγμής.

Μυγδαλιές ανθίζουν απότομα,

οι αδελφές σου δακρύζουν.

Εσύ αγέρωχη κοιτάζεις    τα καθημερινά θαύματα.

Και τι πεταλούδες μέσα στο σπίτι

-τα δάχτυλα του Θεού μας αγγίζουν.

Υποψιάζομαι ότι αυτά τα πολύχρωμα   λεπιδόπτερα,

αυτές οι ψυχές είναι οι λέξεις μας.

Πάλι βρέχει και με φιλάς αδιάφορα

κοιτάζοντας πίσω από την πλάτη μου

τις επόμενες μέρες να συνωστίζονται   στην πόρτα.

Μαζί έρχεται κι ένα άλογο,

ένα παράλογο, λευκό και αγριεμένο.

Ο καιρός χειροτερεύει,  οι τηλεοράσεις παίζουν   στο φουλ.

Σε άλλο πλάνο, είμαι ποδοσφαιριστής.

Με χιόνι, τρέχω και κλωτσάω    τη σκέψη μου,

τη στέλνω στα δίχτυα.

Κλαίνε, ουρλιάζουν οι φίλαθλοι.

Γιατί εκείνη την παρεξηγημένη Πέμπτη,   την άχρωμη.

που σε περίμενα,  και  συνέβησαν αυτά τα μαγικά,

είδα το πόδι του χρόνου.

Ο ΤΥΦΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ

Αυτή τη μέρα την ξέρω καλά.

Ήτανε Μάρτιος και  είχα απωλέσει    την όρασή μου.

Εκείνη τη στιγμή   τα πουλιά  κελαηδούσαν πατριωτικά τραγούδια.

Ο Διονύσιος Σολωμός έστριβε βιαστικά τη γωνία

τυλιγμένος σε μπέρτα με αστέρια.

 

(Παρακάτω, στην εποχή μου)

 

Ξεδιπλώνω την υπομονή μου.

Είναι μάλλινη και καφετιά

Ο χρόνος είναι ριγέ.

Ο γιακάς της καμπαρντίνας  μου ξυράφι.

Τα ποιήματα, οι διαφημίσεις  και  ο καπνός

των λόγων σου,  θα έλεγα χαμένη υπόθεση.

 

(Τι ψυχή έχει να παραδώσει    μια Τρίτη

και στροβιλίζεται σκόνη στα έπιπλα)

ΤΙ ΕΓΙΝΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΙΚΕΝΣ

Χάθηκαν  προσωρινά, γίνανε σκιές,

με παρακολουθούν για δευτερόλεπτα

μέσα από την ομίχλη,

πιάνουν την άκρη του παλτού μου.

Χειμώνας είναι γι’ αυτά, βαρύς, με χιόνια.

Με παπούτσια χαλασμένα,  με αισθήματα

κουρέλια τριγυρνάνε άσκοπα στους δρόμους

κάτω από φανάρια του δέκατου ένατου αιώνα.

Το χιόνι σφυρίζει  και  τα χτυπάει αλύπητα.

Προσπαθεί να τα σβήσει από τις σελίδες  των βιβλίων.

Αυτά όμως επιμένουν να  τριγυρνάνε   στη μνήμη μας,

να  μας τυραννούν, να  μας συντροφεύουν.

Χλομά  και πεινασμένα μας περιμένουν  στη γωνία,

με τους ώμους τους  να διψούν   για χάδι.

Σούρουπο τα είδαμε  για  πρώτη φορά

και μας έφεραν τα πιο παράτολμα σχέδια.

Εκεί που σβήνει η μουσική, κρύβονται φοβισμένα

τα παιδάκια κοιτώντας το φεγγάρι.

 

ΤΟ ΡΟΜΠΟΤΑΚΙ  (μπαλάντα)

Κάτι έχει πάθει ο μηχανισμός των ονείρων

και βλέπω συνέχεια   το ίδιο πρόσωπο.

Κάτι σκάλωσε  στις αναμνήσεις μου  και  ένας αέρας με οδηγεί,

ένα μάτσο παλιοσίδερα κοντά σου.

Έτσι έμαθα τις εξισώσεις  του μαγνητισμού  και  της θερμότητας.

Εν υπνώσει έχει κάποια ανθρώπινα στοιχεία.

Ελάχιστα κύτταρα κινούνται  και  θυμούνται,

παράλληλα στο μέταλλο  και  στο νίκελ.

Παράγουν φαντασία, πόνο και μούδιασμα στους κοιλιακούς μυς.

Παίζει το μάτι ξάγρυπνο.  Τα ματάκια όλα αναμμένα.

Μοιάζω αερόπλοιο που ετοιμάζεται  να απογειωθεί –

και πώς φεύγουνε τα σύννεφα.

Μένω κολλημένος στη γη: λαστιχένιος  μετατρέψιμος, 

τριψήφιος αριθμός και μόνος – sweet heart.

 

ΚΑΛΟΚΑΙΡΑΚΙ

Ο σκόρος έρχεται πάλι.

Τρώει το τραγούδι, τις επαναλήψεις,   τις εξουσίες,  τα φιλιά:

όλα τα κάνει σκόνη.

Μοιάζει με το χρόνο.

Ο δεύτερος είναι ύπουλος, είναι στάσιμο νερό.

Μπαίνει στο αίμα και το σκουραίνει.

Ο ήλιος τρυπάει τις ντουλάπες, τα μπαούλα

και μπαίνει ο σκόρος.

Κάνει αυλάκια στο μυαλό,

στις  κουβέρτες που σε τυλίγανε   το χειμώνα.

Ο χειμώνας  είναι στην αποθήκη  και περιμένει.

Όλα περιμένουν, να ρουφήξει η γη τους χυμούς των δένδρων,

να κοιμηθούν τα δένδρα, να κοιμηθούν τα δένδρα,

να ξυπνήσουμε εμείς.

Για την ώρα, κυνηγάμε ζωύφια  και  ιδέες.

Τον ίσκιο μας δεν τον κυνηγάμε,

γιατί έγινε πλήθος  και  μας  παρακολουθεί.

 

Κάθομαι στο βουνό της σκόνης

και σε αγναντεύω όπως η θάλασσα.

[από τη συλλογή του Γιάννη Κοντού Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997]

Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ ΤΡΕΧΕΙ…

(…τρέχει με αντίθετο άνεμο

Ένας διασκελισμός  και  χάνεται στην αβεβαιότητα του τέλους…)

Περνά βουνά, λίμνες πόλεις.  Δυσκολίες  και  δυσκολίες.

Φωτιές, πολέμους, γκρίνιες, οικογένειες.

Λίγες ομορφιές όταν σταματάει να πιει νερό.

Τις βλέπει για λίγο, τις πιάνει, ξεχνιέται.

Και πάλι το κυνηγητό, η κομμένη ανάσα,

οι αποσπασματικές  εικόνες, τραίνα που περνάν

με χαρούμενους ανθρώπους.

Και αυτός σαν κυνηγημένος να προσπαθεί ταυτόχρονα

και άλλα αθλήματα.

Να έρχεται τελευταίος με την ψυχή στο στόμα,

να μην τον βλέπει κανείς,

γιατί οι θεατές έχουν ήδη διαλυθεί.

Με βροχές, με χιόνια, με ήλιους το σώμα αντέχει,

το μυαλό πετάει.

Άλλοτε ξεχνάει – άλλοτε θυμάται.

Σε μια στάση για να δει το φεγγάρι,  συνέχεια σκέφτεται:

το βιολέ απόβραδο,  τα χάδια και τις υποσχέσεις.

Και τρέχει, τρέχει, ενώ οι άλλοι συναθλητές του

έχουν τερματίσει  και  σάρωσαν βραβεία  και ιαχές.

Αυτός μόνος τον κύκλο του χρόνου τρέχει.

Χρόνος σε ευθεία  ή  τεθλασμένη  ή  σπείρα.

Δεν κοιτάζει πίσω το ποίημα,

γιατί τον ακολουθούν μύγες, ακρίδες

και μολυσμένος αέρας του πολιτισμού.

Περνώντας βλέπει δένδρα και ουρανό,   βλέπει πουλιά, 

χαμογελά και λέει να δραπετεύσει, να πετάξει.

Αλλά δεν γίνεται, είναι προγραμματισμένος  γι’ αυτό το ρόλο.

Το ρόλο του δρομέα   με το άγνωστο τέρμα.

Νύχτα και μέρα αναβοσβήνουν.

Τα μάτια του συνήθισαν σ’ αυτό το λυκόφως.

Ήρωας του Σαμουέλ Μπέκετ δεν το φαντάστηκε ποτέ ότι θα γίνει.

Τώρα πλησιάζει σ’ ένα σκοτάδι  που αυτός το βλέπει  άπλετο φως.

Φουσκωμένα τα μάγουλα από την προσπάθεια,

είναι σαν να φουσκώνει τα πανιά της  Αργοναυτικής Εκστρατείας.

Πάει  και  πάει.

Το πέλμα θυμάται το πριν  και το μετά   αμετάκλητα.

Γίνεται τροχός, βγάζει σπίθες  και πείσμα του έρωτος.

Το τέρμα σφίγγεται βίδα στο άπειρο  ή  στην κάθε μέρα.

Ένας διασκελισμός και  χάνεται

στην αβεβαιότητα του τέλους.

(στίχοι από το ποίημα  Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ, τελευταίο

στη συλλογή  με αυτό τον τίτλο του Γιάννη Κοντού

από το συγκεντρωτικό τόμο με ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 1970 - 2010)

 

Ο ΑΦΗΡΗΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΑΓΑΠΗ

(…ή τι γυρεύει στα μέρη μας η Έμιλι Ντίκινσον…)

Βάλε τα φτερά  -  τα λεπίδια σου στις  θήκες  και  έλα να μιλήσουμε σαν άνθρωποι.   Μην τεντώνεις το τόξο της ηλικίας σου,  θα το σπάσεις. Μυρίζει μουσική. Με άλλο μάτι βλέπω τώρα τον υδράργυρο της φωνής σου.   Όλη νύχτα έκοβα ξύλα, έκοβα λέξεις στον ύπνο μου.   Έκανα μονολόγους  και  το χιονόνερο του ποιήματος  μου τρυπούσε τα κόκαλα  και  πάγωνα.   Όλη νύχτα κατέβαινα στο υπόγειο που κρύβω τη σελήνη  για να δω το σώμα σου.  Για να δω τις φωτιές του Αι – Γιαννιού και τον ίδιο τον Άγιο Ιωάννη με το κομμένο κεφάλι στο χέρι.  Ένα ρυάκι ρέει, η Έμιλι Ντίκινσον σηκώνει το φόρεμά της και ετοιμάζεται να το περάσει.   Μειδιά!..  Κοιτάζει με μάτια χαμηλά το μέλλον.  Ο σκύλος σου δεν βλέπει τίποτα απ’ όλα αυτά.   Παίζοντας σέρνει τον ουρανό στους δρόμους.   Παραπατώντας χτυπάω στις γωνιές των εικόνων  και  βγάζω ήχους,  αστρική σκόνη  και  αίμα φαντασίας,  σε αυτή τη χώρα του θορύβου  και  της τελικής σιωπής!..   [από τη συλλογή   του Γιάννη Κοντού  Ο ΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΙΠΟΤΑ 1997 – Συγκεντρωτικός τόμος: Γιάννης Κοντός ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1970 – 2010, εκδόσεις ΤΟΠΟΣ 2013]

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2026