ΚΛΕΙΤΟΣ, ΕΝΑ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΑΙΔΙ

 (…περίπου είκοσι τριώ ετών…)

με αρίστην αγωγή, με σπάνια ελληνομάθεια –

είν’ άρρωστος βαρειά.  Τον ηύρε ο πυρετός

που φέτος θέρισε την Αλεξάνδρεια.

 

Τον ηύρε ο πυρετός εξαντλημένο κιόλας ηθικώς

απ’ τον καϋμό που ο εταίρος του, ένας νέος ηθοποιός,

έπαυσε να τον αγαπά  και  να τον θέλει. 

 

Είν’ άρρωστος βαρειά,  και τρέμουν οι γονείς του.

 

Και μια γρηά υπηρέτρια που τον μεγάλωσε,

τρέμει κι αυτή για τη ζωή του Κλείτου.

Μες στην δεινήν ανησυχία της

στον νου της έρχεται ένα είδωλο

που λάτρευε μικρή, πριν μπει αυτού,  υπηρέτρια,

σε σπίτι Χριστιανών επιφανών  και  χριστιανέψει.

Παίρνει κρυφά κάτι πλακούντια  και κρασί  και  μέλι.

Τα πάει στο είδωλο μπροστά.  Όσα θυμάται μέλη

της ικεσίας ψάλλει∙  άκρες, μέσες.  Η κουτή

δεν νοιώθει που τον μαύρον δαίμονα λίγο τον μέλει

αν γιάνει  ή  αν δεν γιάνει  ένας Χριστιανός.

 

Ανθολογούνται παρακάτω κι άλλα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη

που είναι γραμμένα το 1926  από την πρώτη πλήρη  έκδοση

των Ποιημάτων του Καβάφη,  ΗΡΙΔΑΝΟΣ 1935 

ΤΙΤΛΟΙ και πρώτοι στίχοι:

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΑΠΗΛΕΙΑ  και  τα χαμαιτυπεία της Βηρυτού κυλιέμαι

ΣΟΦΙΣΤΗΣ  Δόκιμε σοφιστή που απέρχεσαι εκ Συρίας 

ΕΝ ΔΗΜΩ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ  Η Ειδήσεις για την έκβασι της ναυμαχίας, στο Άκτιον, ήσαν βεβαίως απροσδόκητες… 

Ο ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ  και  οι ΑΝΤΙΟΧΕΙΣ  Ήτανε δυνατόν ποτέ ν’ απαρνηθούν την έμορφή τους διαβίωσι…

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΕΙΑ ΕΞ ΙΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΛΑΪΚΩΝ  διέρχεται οδούς, πλατέες  και  πύλες της περιωνύμου πόλεως Αντιοχείας… και

ΙΕΡΕΥΣ ΤΟΥ ΣΕΡΑΠΙΟΥ  Τον γέροντα καλόν πατέρα μου, τον αγαπώντα με το ίδιο πάντα…

 

 

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΑΠΗΛΕΙΑ

(κι άλλα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη γραμμένα το 1926)

Μέσα στα καπηλειά   και τα χαμαιτυπεία

της Βηρυτού κυλιέμαι.   Δεν ήθελα να μένω

στην Αλεξάνδρεια εγώ.   Μ’ άφισεν ο Ταμίδης∙

κι επήγε με του Επάρχου   τον υιό για ν’ αποκτήσει

μια έπαυλι στον Νείλο,   ένα μέγαρον στην πόλιν.

Δεν έκανε να μένω   στην Αλεξάνδρεια εγώ –

Μέσα στα καπηλειά  και  τα χαμαιτυπεία

της Βηρυτού  κυλιέμαι.   Μες σ’ ευτελή  κραιπάλη

διάγω ποταπώς.  Το μόνο που με σώζει

σαν εμορφιά διαρκής,   σαν άρωμα που επάνω

στην σάρκα μου έχει μείνει,   είναι που είχα δυο χρόνια

δικό μου τον Ταμίδη,   τον πιο εξαίσιο νέο,

δικό μου όχι για σπίτι  ή  για έπαυλι στον Νείλο

 

ΣΟΦΙΣΤΗΣ ΑΠΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΕΚ ΣΥΡΙΑΣ

Δόκιμε σοφιστή  που απέρχεσαι εκ Συρίας

και περί Αντιοχείας   σκοπεύεις να συγγράψεις,

εν τω έργω σου τον Μέβη   αξιζει ν’ αναφέρεις.

Τον φημισμένο Μέβη   που αναντιρρήτως είναι

ο νέος ο πιο ευειδής   κι ο πιο αγαπηθείς

σ’ όλην την Αντιόχεια.   Κανέν’ από τους άλλους

του ιδίου βίου νέους,   κανέναν δεν πληρώνουν

τόσο ακριβά ως αυτόν.   Για νάχουνε τον Μέβη

μονάχα δυο τρεις μέρες   πολύ συχνά τον δίνουν

ως εκατό στατήρας. -  Είπα,  στην Αντιόχεια∙

μα και στην Αλεξάνδρεια   μα και στην Ρώμη ακόμη,

δεν βρίσκετ’ ένας νέος   εράσμιος σαν τον Μέβη

 

ΕΝ ΔΗΛΩ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ

Η ειδήσεις για την έκβασι της ναυμαχίας, στο Άκτιον,

ήσαν βεβαίως απροσδόκητες.

Αλλά δεν είναι ανάγκη να συντάξουμε νέον έγγραφον.

Τ’ όνομα μόνον ν’ αλλαχθεί. Αντίς, εκεί

στες τελευταίες γραμμές, «Λυτρώσας τους Ρωμαίους

απ’ τον ολέθριον Οκτάβιον,

τον δίκην παρωδίας Καίσαρα,»

τώρα θα βάλουμε «Λυτρώσας τους Ρωμαίους

απ’ τον ολέθριον Αντώνιον».

Όλο το κείμενον ταιριάζει ωραία.

 

«Στον νικητήν, τον ενδοξότατον,

τον εν παντί πολεμικώ έργω ανυπέρβλητον,

τον θαυμαστόν επί μεγαλουργία πολιτική,

υπέρ του οποίου ενθέρμως εύχονταν ο δήμος,

την επικράτησι του Αντωνίου»

εδώ, όπως είπαμεν, η αλλαγή: «του Καίσαρος

ως δώρον του Διός κάλλιστον θεωρών —

στον κραταιό προστάτη των Ελλήνων,

τον έθη ελληνικά ευμενώς γεραίροντα,

τον προσφιλή εν πάση χώρα ελληνική,

τον λίαν ενδεδειγμένον για έπαινο περιφανή,

και για εξιστόρησι των πράξεών του εκτενή

εν λόγω ελληνικώ κι εμμέτρω και πεζώ·

εν λόγω ελληνικώ που είν’ ο φορεύς της φήμης,»

και τα λοιπά, και τα λοιπά. Λαμπρά ταιριάζουν όλα.

 

Ο ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ  και  οι ΑΝΤΙΟΧΕΙΣ

Ήτανε δυνατόν ποτέ ν’ απαρνηθούν

την έμορφή τους διαβίωσι∙  την ποικιλία

των καθημερινών τους διασκεδάσεων∙  το λαμπρό τους

θέατρον όπου μια ένωσις εγένονταν της Τέχνης

με τες ερωτικές της σάρκας τάσεις!..

 

Ανήθικοι μέχρι τινός – και πιθανόν μέχρι πολλού –

ήσαν.  Αλλ’ είχαν την ικανοποίησι που ο βιος τους

ήταν ο περιλάλητος βίος της Αντιοχείας,

ο ενήδονος, ο απόλυτα καλαίσθητος.

 

Να τ’ αρνηθούν αυτά, για να προσέξουν κιόλας τι;

 

Τες περί των ψευδών θεών αερολογίες του,

τες ανιαρές περιαυτολογίες∙

την παιδαριώδη του θεατροφοβία∙

την άχαρι σεμνοτυφία του∙  τα γελοία του γένεια.

 

Α βέβαια προτιμούσανε το Χι,

α βέβαια προτιμούσανε το Κάππα∙  εκατό φορές.

 

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΕΙΑ ΕΞ ΙΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΛΑΪΚΩΝ

Εξ ιερέων και λαϊκών μια συνοδεία,

αντιπροσωπευμένα πάντα τα επαγγέλματα,

διέρχεται οδούς, πλατέες, και πύλες

της περιωνύμου πόλεως Αντιοχείας.

Στης επιβλητικής, μεγάλης συνοδείας την αρχή

ωραίος, λευκοντυμένος έφηβος βαστά

με ανυψωμένα χέρια τον Σταυρόν,

την δύναμιν και την ελπίδα μας, τον άγιον Σταυρόν.

Οι Εθνικοί, οι πριν τοσούτον υπερφίαλοι,

συνεσταλμένοι τώρα και δειλοί με βίαν

απομακρύνονται από την συνοδείαν.

Μακράν ημών, μακράν ημών να μένουν πάντα

(όσο την πλάνη τους δεν απαρνούνται). Προχωρεί

ο άγιος Σταυρός. Εις κάθε συνοικίαν

όπου εν θεοσεβεία ζουν οι Χριστιανοί

φέρει παρηγορίαν και χαρά:

βγαίνουν, οι ευλαβείς, στες πόρτες των σπιτιών τους

και πλήρεις αγαλλιάσεως τον προσκυνούν —

την δύναμιν, την σωτηρίαν της οικουμένης, τον Σταυρόν.—

 

Είναι μια ετήσια εορτή χριστιανική.

Μα σήμερα τελείται, ιδού, πιο επιφανώς.

Λυτρώθηκε το κράτος επιτέλους.

Ο μιαρότατος, ο αποτρόπαιος

Ιουλιανός δεν βασιλεύει πια.

 

Υπέρ του ευσεβεστάτου Ιοβιανού ευχηθώμεν

 

ΙΕΡΕΥΣ ΤΟΥ ΣΕΡΑΠΙΟΥ

(… τον γέροντα καλόν πατέρα μου, τον αγαπώντα με το ίδιο πάντα…)

…τον γέροντα καλόν πατέρα μου θρηνώ   που πέθανε προχθές,  ολίγο πριν χαράξει.   Ιησού Χριστέ, τα παραγγέλματα   της ιεροτάτης εκκλησίας σου να τηρώ   εις κάθε πράξιν μου,  εις κάθε λόγον,   εις κάθε σκέψι είν’ η προσπάθεια μου  η καθημερινή.  Κι όσους  σε αρνούνται   τους αποστρέφομαι.   Αλλά τώρα θρηνώ∙   οδύρομαι,  Χριστέ, για τον πατέρα μου   μ’ όλο που ήτανε  - φρικτόν ειπείν – στο επικατάρατον Σεράπιον ιερεύς    [Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΠΟΙΗΜΑΤΑ]

Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2026