ΑΝΑΔΥΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΨΑΛΜΟΣ ΜΙΑ ΣΙΓΗ ΑΠΟ ΥΛΗ

 (… μυρίζει αγιόκλημα  και  βόθρος  και  ρακί

τι ζέστη...)

Στη μέση τ’ ουρανού,  η ημισέληνος,

τουρκεμένο φεγγάρι,  κι όλα είναι καημός

και πνιγμένο πάθος  -  ο Έρωτας

να κάνει βάρδια σ’ ένα γραφείο τελετών… 

(ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ)

 

Η ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ

Πήρα στα χέρια μου ό,τι είχα πιο σπαραχτικά

αγαπήσει  και  βγήκα έξω την αυγή,

Μήδεια αρσενική με άλλοθι ουράνιο,

να πάω για χάρη Του να το σφάξω

 

έπρεπε, λέει, να μάθω τι σημαίνει θυσία

γι’ αυτό γεννήθηκα

για να  μου αρπάξουν,  λέει,  ακόμη και το ανύπαρκτο

μεσ’  απ’ τα χέρια,  όμως εγώ να υμνώ αιώνια

τη γενναιοδωρία Του

 

αλλ’ όπως  βγήκα  και  ανέβαινα

το αρχέτυπο του Γολγοθά,

κι όλη η ζωή,  παιδί ανίδεο,  πλάι μου γελούσε,

βρέθηκα να κρατώ την ώρα που σήκωσα το μαχαίρι

ένα κριάρι  (κατ’ άλλους μύθους πιο λαμπρούς  ένα ελάφι)

 

και τότε φώναξα:  «Θε μου, γιατί επιτέλους∙

κι αν σώθηκε ό,τι αγαπώ,  και σου είμαι ευγνώμων,

τούτο τ’ αθώο το ζωντανό,

δεν είναι, αλίμονο, κι αυτό σπλάχνο δικό σου,

Παιδοκτόνε;»

 

ΔΙΔΥΜΟΙ

Να μας νεκρώνει  ο ύπνος

να μας ναρκώνει ο θάνατος

 

κι άλλες επιλογές από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη

ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΔΑΣΗ 2002

αντιγραφή και επικόλληση από το συγκεντρωτικό τόμο:

ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΕΝΟΣ ΑΛΛΟΥ Ποιήματα 1977 – 2013, εκδόσεις Μεταίχμιο 2013]

 

Η ΒΑΠΤΙΣΗ

(από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη  ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ  ΔΑΣΗ 2002)

Πώς βρέθηκα σ’ αυτά τα δάση   

με τις σκιές   ανθρώπινες απουσίες,  

δεν υπακούν στην αδήριτη ακινησία

περιπλανιούνται μαζί μου – είναι ό,τι μένει

αφού παρέλθει ακόμα και ο θάνατος

- όχι φαντάσματα, χοροί πνευμάτων,

ίσκιοι μονάχα ίσκιοι μ’ ακολουθούν

παράδοξα βουκολικός διασχίζω τ’ ονειροπόλημα

λογής τερτίπια φυτικά γύρω μου διακλαδώνονται

ρίγη,  θεότητες της ερημιάς,  κι οι δρόμοι

σβήνουνε  χάνονται   καταλήγουν

προς τα νερά  που φεύγουν μ’ ορμή απόκρημνη

 

και στέκομαι στην όχθη του ποταμού

τοπίο  Βάπτισης

όλα υπάρχουν  (σαν απεικόνιση)

μαύροι μεγάλοι θάμνοι, φώτα εξ ουρανού,

βράχοι  και  καταρράκτες,  πέστροφες  και  γυρίνοι,

ακόμα  και  το περιστέρι  (απ’ τα λευκά)

ένα μοναδικό πεταρίζει 

ακόμα  και  η φωνή  (του δικού μου πατέρα)

θαρρείς  είν’ έτοιμη ν’ ακουστεί  και  δεν γνωρίζω

αν είμαι ο υποψήφιος αναδεκτός,  για να γδυθώ,

 ή ο ανάδοχος  και  πρέπει να περιμένω

τότε γίνομαι βαπτιστής του εαυτού μου

δίχως τα ρούχα μου βουτώ,  αναδύομαι

στο κέντρο της  «κολυμβήθρας»,

παγώνω, ανατριχιάζω  κι  αμέσως βγαίνω

μονήρης μες στα ξέφωτα

όπου νιώθω να μην έχω πια όνομα

τη μοίρα ενός  που οφείλει  να σταυρωθεί

και λέω, επιτέλους είμαι φωνή βοώντος

μα κανείς δεν έρχεται πίσω μου

άρα γιατί να μ’ αποκεφαλίσουν

 

πάω ανάλαφρος για την ανάβαση

προσηλωμένος στο νόημα του βουνού

αφανής,  αδιόρατος  

σαν λουλούδι,  σαν πέτρα

 ή σαν το καθετί  που δεν χρειάζεται πια να το ονομάζω

  

ΤΟ ΠΕΤΡΟΒΟΛΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ

Είναι η σκηνή σε χωματόδρομο

και γύρω σπίτια

 

ο Νεαρός γονατισμένος,  στ’ άσπρα

δυο έφηβοι του ρίχνουν πέτρες

 

ο ένας στα ολοκόκκινα

ο άλλος στα ολοπράσινα

 

κι απ’ το παράθυρο στο βάθος

μια μορφή,  το μάγουλο στο χέρι

ακουμπισμένο τους κοιτάζει

 

δεν είναι αυτό μαρτύριο

μα φτωχογειτονιά του κάποτε

όπου αγόρια πετροβολιούνται  το απόγεμα

κι άλλα  πιο κει,  κρυμμένα

από το πλαίσιο,   γελούν

 

παίζοντας βόλους

κυλώντας το τσέρκι

 

ΧΤΙΣΜΕΝΗ ΦΩΝΗ

Στον τοίχο  έχουν χτίσει μια φωνή

πίσω από  τη βιβλιοθήκη

τη νύχτα ψιθυρίζει όσα λένε

οι γκρίζοι ποιητές, οι μελαγχολικοί,

αφού από τα ίδια τα γραμμένα θα βγαίνει

ο αχός  -  τα κείμενα ζωντάνεψαν

και  μουρμουρίζουν ό,τι αποτύπωσαν

βαθύπνοοι αισθητές -  ή  μήπως κάτι

ενδόμυχο σαλεύει,  ψυχή του κτίσματος,

ανάσα πέτρας,  θρόισμα του Λαζάρου

πριν πέσει ο λίθος ο έγκλειστος

του «Μοντεχρήστο», φύλακάς άγγελός μου,

που σκάβει,  κρούει  και  με καλεί,

βούισμα κοσμοσυρροής κάτω απ’  τα τείχη  -  εδώ

που κάθομαι πικρός αυτοκράτορας

στην ουράνια πόλη, την απαγορευμένη,

κι απέξω βράζει η απαίτηση της εισβολής,

η κατεδάφιση του κόσμου,  στοιχείο

εντοιχισμένο σε καθετί χτιστό

ερχόμενο εξάπαντος να με συλλάβει

για κει όπου όλα  φεγγάρι γίνονται!,,

[από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΔΑΣΗ 2002

Αντιγραφή και επικόλληση από το συγκεντρωτικό τόμο:

ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΕΝΟΣ ΑΛΛΟΥ Ποιήματα 1977 – 2013, εκδόσεις Μεταίχμιο 2013]

 

ΕΝΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ

(από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη  ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ  ΔΑΣΗ 2002)

Όταν μιλούν γ’ ασκητική σ’  ένα σαλόνι

-στη  Rue de Rennes   στο  Montparnasse –

τα δένδρα και τα κτίρια είναι παλιές  νταντέλες

ενώ η δροσιά ραντίζει αόρατη το  μόνο πεύκο

στον κήπο του Κεραμεικού με τις κρωξιές των γλάρων

(παραίσθηση μιας κουπαστής απ’ το Αιγαίο)

Άθωνας, λέξη μαγική

σαλός, λέξη μυστήριο

 

κι εγώ που είδα μοναστήρια,  εκκλησιές

βασιλικά στους άσπρους ντενεκέδες

και φίλησα παιδί, το χέρι ενός καλόγερου

που μύριζε ανθόνερο  και  ταπεινό σαπούνι

από αγνό λάδι ελιάς

μαθαίνω τώρα πως είχα τότε αγγίξει

αμέριμνα τη μυστική σαγήνη

 

είναι πρωί,  στον Σηκουάνα

και χαράζει πάνω απ’ τα πέτρινα σκοτάδια

της Δέσποινας του Παρισιού

 

ανατολή που μοιάζει δύση – όχι αυτό δεν είναι φως

είναι τα πράσινα,  τα κόκκινα,  τα πορφυρά,

το ατόφιο μάλαμα παλαιολόγειας Εικόνας!..

 

ΚΑΡΙΕΡΑ

Στον σταυρό θα κρεμιέμαι παράξενο

αναρριχητικό από σάρκα

κι οι πόλεις απέναντί μου θα θεωρούν

-φουγάρα,  μέγαρα, λιμάνια,  πλήθη –

 

(κάργιες και σύννεφα κερένια

και μια ουλή βαθιά ο ήλιος,

το σκηνικό του πάθους μου θα βρέχει

αίμα – νερό να το ξεβάφει)

 

κυλιόμενες σκάλες όπου θ’ αναδυθώ

από τα έγκατα υπόγειων σταθμών,

αιφνιδίως ο νεκρός του εφήμερου

αναστάς εκ του τάφου

 

μεσημέρι θα βρεθώ με τα στίγματα

εκεί, στον ανελκυστήρα που θα με πάει

ψηλά  -  η ανάληψη εβδόμου ορόφου,

γραφείο του υπουργού

 

πτεροφόρος θα έρθει ο γραμματέας

παγερά να με οδηγήσει στο θάλαμο

τον αεροστεγή  όπου  ο πατέρας μου

θα στέκει κρατώντας ένα οφίκιο

 

(προσφορά επαίνου για όσα τράβηξα

επί ξύλου)  κι απ’ την έξοδο βγαίνοντας

μικρόφωνα θα με αναμένουν, βουρκωμένος

μπροστά τους να πω:  «Αγαπάτε αλλήλους»!..

 

ΑΓΓΕΛΟΙ  ΚΑΙ ΖΗΤΙΑΝΟΙ

Πρωινό Κυριακής με βροχή διέσχιζα την πλατεία

όπου για χίλια χρόνια στέκει η Καπνικαρέα

(στην Τουρκοκρατία εκκλησιά της Βασιλοπούλας  ή  του Πρέντζα)

φτιαγμένη σαν από κόκαλα  και  κάρβουνο χρυσαφένιο∙

είχε τελειώσει η λειτουργία

έβγαιναν οι πιστοί μασουλώντας αντίδωρο,

μπρος απ’ την είσοδο να κάθεται,

ψωμοζητώντας γριά μαυροφορούσα,

ένας νέος πιο πέρα,

γύρευε ελεημοσύνη   (για τη δόση)

τραυλίζοντας ελληνικά

 

έπεφτε η ψιχάλα

τα γύρω κάνοντας λεπρά,

μια αιωνιότητα καρφωμένη εκεί για πάντα,

στο μαύρο μαλαματένιο εν σπέρματι θαμμένα

ονειρώδη  βαρβαρικά  τεχνουργήματα,

η γριά, φιγούρα απροκάλυπτα θρυλική, χωρίς ηλικία,

στο πεζούλι – επί τάφου – με ζητιάνου επισημότητα

έτσι δίχως προσχήματα τέλεια ιερατική

(Βαρβάρα  ή  Μαύρα)

π νεαρός, κουρέλι  (Φτωχοπρόδρομος, Φρανσουά Βιγιόν)

απ’ τα σκουπίδια της Ιστορίας

έβγαινε φάντασμα εποχής

να υπάρξει και πάλι, επαιτώντας τη λύπηση απ’ τους αστούς

που θεοφοβούμενοι, πρακτικοί, τακτοποιημένοι,

μην πιστεύοντας αιωνόβιες οπτασίες

ζητούν υγεία, τύχη, προκοπή, ευμάρεια,  στο Τώρα,

ελεώντας κάποτε τους τιποτένιους με συγκατάβαση

-αυτός, ο κόσμος

 

όλα ήταν ένα, το κατόρθωνε η μπόρα

κι εγώ δεν ήξερα πού ανοιγόμουν

τι μου ’παιζε ξανά  η ζωή πίσω από την πλάτη

πώς μετέχει στα εφήμερα ο Θεός

με ποιου το μέρος πάει

τι ’ναι οι δρόμοι που με καλούν να τους  προσκυνήσω

ποιος έχει δίκιο,  ποιος έχει άδικο –

 

και βιαστικά προσπέρασα σα να μην ήμουν

 

ΔΥΟ ΚΟΡΙΤΣΙΑ   (στις δυο μου κόρες)

Στον κήπο άνοιξε μια πόρτα  και μπήκαν δυο κορίτσια

λες κι έφταναν απ’ το σχολείο

μα ήταν ξωτικά, πούπουλα ολόξανθα

που σεμνά καταδέχθηκαν να’ ρθουν μες στους ανθρώπους

 

πίσω τους έσερναν κλωστές

είχαν στις άκρες τους δεμένα  αγόρια

φτερωτά  και  πολύχρωμα,  τις έδεσαν στα κλαριά,

τις άφησαν στον αέρα  κι  οι έφηβοι ανέβηκαν

ανέβηκαν ψηλά -  χαρταϊτοί,  μπαλόνια αερόστατα

 

ύστερα εκείνες κάθισαν στη χλόη,  έγινε η αυλή μου

δωμάτιο παιδικό,  τα φυτά

ζωγραφιές σε υφάσματα είχαν πάνω τους ζώα

που δεν είχα ποτέ ξαναδεί

λειτούργησαν μηχανισμοί νερών, υδάτινες βεντάλιες

σκαρφάλωσαν στα σύννεφα   πουλιά – ορειβάτες

ο ήλιος ήταν επιτέλους στ’ αλήθεια σχέδιο μαργαρίτας

ανοίξανε τσάντες μαθητικές

 

έβγαλαν από μέσα βιβλία  και  τετράδια βαμμένα

με χρυσή μπογιά

μου ζήτησαν μαζί τους να μελετήσσω

τα ’ξεραν όλα, όμως με τρόπο ανάποδο

τα γράμματά τους,  αριθμοί

κι οι αριθμοί τους γράμματα

με μπέρδεψαν σ’ απίθανες αντιστροφές

μόλις κουράστηκαν,  βουλώσανε τ’ αυτιά τους με κεράσια

κι άρχισαν να χορεύουν στους ειρμούς της σιωπής

 

όταν το φως βασίλεψε

λύσανε τις κλωστές,  τις τράβηξαν,  κατέβασαν τ’ αγόρια

από ψηλά – πήγαιναν,  λέει,  αλλού

όπου είναι τώρα μέρα

πάντα κάπου είναι μέρα,  μου είπαν

κι  έφυγαν!..

 

ΛΑΣΠΗ

Βρεγμένη γη να λάμπει στο  λυκόφως

ήσουν γυναίκα

Η ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ

Απ’ τη μυρτιά το ρόδο βγαίνει

-ακατανόητο – γέρνοντας το κεφάλι,

όταν η φύση ωριμάζει απότομα, παραβαίνοντας τον κανόνα

μητέρα αρχέτυπης φαντασίας,  κι εγώ ένα βρέφος

που το βράδυ ζητά θηλή για να κουρνιάσει

μέσα στην καταπράσινη βασιλεία

όπου ελάφια με φινέτσα κι ακατάδεχτη αγνότητα

βόσκουν  ( ή προσκυνούν; )

 

τι κι αν πέρασα χρόνια της ψυχής μου κατάδικος,

γεύση μυρσίνης τώρα, φαρμάκι άδολο, σμίγει το άρωμα

του εκατόφυλλου,  σ’ αυτό το σούρουπο  και  με υπνωτίζει

ο ουρανός σιγά – σιγά  θα μπουμπουκιάσει μ΄ άστρα,

οι ευχές  που θα ’θελα να ψελλίσω

εξορκίζοντας τη μελαγχολία

για να δω πάλι δένδρα να γεμίζουν μυστήριο

τους ανθρώπους να παιδεύονται στο μόχθο νόησης

και καρδιάς

μα τον κόπο της εξοχής ν’ ανταμείβεται άκοπα με το θαύμα

 

κάτι απόρθητο απ’ τη βουή του νότου

ενεδρεύει εδώ πέρα,  που ακόμα κι ένα φύλλο τετράδιου

αν γυρίσεις, τα φαντάσματα ανησυχούν,

και το πάτημα ενός αγγέλου στη χλόη ταράζει

στωικά κοιμητήρια

ποιος ξέρει αν στο μέρος αυτό σε γνωρίζουν

οι κάτοικοι, όμως εσύ

εδώ βρήκες να καρφωθείς στη σκέψη μου,

σ’ αυτή τη γη της υγρασίας  και των βρύων

και της χρυσόμαλλής νεράιδας,

τη φυτεμένη με γοτθικά λιθόκτιστα

τη στερημένη από φως

(πόσο παράξενο)  κι  ας ταιριάζει

ένα ξωκλήσι μ’ αγκάθια ξερά,  με καυτό μεσημέρι,

εσύ προτίμησες την πολυτέλεια των κήπων της σοφίας

έτσι απλά να ξεφυτρώσεις,  αλλού,

κι ας καταργείς τη γνώση, φυτικό παράδοξο,

που δεν είσαι θρύλος αλλά πραγματικότητα

όπως σε είδε μισότρελος ο ποιητής

εν ετέρα μορφή να κρέμεσαι

-αχλαδιές φορτωμένες με σγουρά τριαντάφυλλα –

πάνω απ’ τη λίμνη

 

τώρα η νύχτα με κυκλώνει

τα κεριά δεν σου πρέπουν  ούτε  και  οι ψαλμοί

γι’ αυτό  κι εγώ δεν θα σου γράψω ύμνο,

θα πλάσω μόνο την ιδέα σου

γυμνή στο νου όπως την ερωτεύτηκα

σ’ αυτούς  τους ξένους τόπους,  γιατί και τα στολίδια

κρίνονται περιττά, αφού και μόνο τ’ όνομά σου είναι

ονείρου οικόσημο!..

 

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ

Λίγο πριν τη σελήνη

χαλάσματα στέκουν επίσημοι παραστάτες

ενώ περνώ σε μια ζωή ερειπωμένη

όπου η ασυνέχεια μ’ επιβολή

και τάξη νέκρας γίνεται μέτρο

 

-το Τέλειο  (ύβρις κατά τα άλλα)

μόνο ανάπηρο υπάρχει

όπως τα όνειρα των ανθρώπων

κάτω από κείνο το βλέμμα που κοιτά

βγαίνει ολοστρόγγυλο

[από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΔΑΣΗ 2002

Αντιγραφή και επικόλληση από το συγκεντρωτικό τόμο:

ΣΤΡΑΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΕΝΟΣ ΑΛΛΟΥ Ποιήματα 1977 – 2013, εκδόσεις Μεταίχμιο 2013]

 

ΑΓΡΙΛΙΕΣ  ΜΙΚΡΕΣ,  ΜΑΣ ΤΙΜΗΣΑΝ… 

(…κρυφές,  μας έψαξαν  πικρές, μας διάλεξαν γι’ αρραβώνα δόξας …)

Άσπρο διπρόσωπο, στην κόψη της αμαρτίας   πάνω απ’ τη ράχη με τα πετρώματα ένα στίγμα   λαπρό απόσταγμα σκοτεινού θράσους   κι αν τρέμεις απατηλό στο  γαλάζιο μου τζάμι   πάντα εκεί κάτω σου ανοίγεται βάραθρο,  κυκεώνας   λαμπηδόνα τόσο ευάλωτη που καταντάς σκληρή   κερί αναμμένο στη χάρη του παραβάτη   σπίθα ανεξίτηλου βεγγαλικού   άλλοτε είσαι κόσμημα  κι  άλλοτε είσαι θηρίο   σήμερα πάλι περιμένω να ’ρθουν δυο πλάσματα   να πλέξουν μυστικά μαζί μου μια σχέση αστέρινη   (το ’να θα ’ναι τελώνιο, τ’ άλλο γυνάικα)   μα εσένα ξαναβρίσκω επίμονο, νευρικό,   αστραπή σε λουστρίνι  κι αναρωτιέμαι   πώς γίνεται ποτέ να κολαστεί ένα φως   πώς γίνεται  το κρύσταλλο καμίνι ζόφου   και να  -  ήρθαν όλα  και  εξηγήθηκαν μέσα μου,   είδα ως πέρα την εποχή μου   χωρίς θεό  ή  δαίμονα  (μηχανή που δουλεύει από μόνη της)   και  σε λυπήθηκα   τόσο μονάχο να φέγγεις πάνω από τον άθλο σου   πρώτη φορά τόσο γλυκά ευσυγκίνητο   να κοιτάζεις πικρά το στυγνό σου κατόρθωμα και  σκέφτηκα   τι άλλο μπορεί να είναι η ταπείνωση   ίσως απλά και μόνο,  φτωχό μου άσπρο, εσύ   λεπτομέρεια που κανείς δεν προσέχει  κι  ας είναι υπαίτια   μια κουκίδα στης σελίδας το περιθώριο   πυγμαλίωνας που τον ξέχασε ο μαθητής του  κι  είναι πια η μαγεία του άχρηστη!..          [ΛΟΥΣΙΦΕΡ από τη συλλογή του Στρατή Πασχάλη ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΔΑΣΗ 2002, εδώ αντιγραφή και επικόλληση από το συγκεντρωτικό τόμο ΣΤΙΧΟΙ ΕΝΟΣ ΑΛΛΟΥ, Ποιήματα 1977 – 2013, εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2003]

Δευτέρα, 2 Μαρτίου 2026

ΝΑ ’ΜΑΣΤΑΝ, ΛΕΕΙ ΜΕ ΚΟΚΚΙΝΑ ΦΤΕΡΑ

 (… ένα λιβάδι μέσα στην ομίχλη που ονειρεύεται…):

να ’μασταν, λέει

τραγούδι σε παλιό γραμμόφωνο

δένδρο σε καλοκαιρινό ψιλόβροχο

ένα λιβάδι μέσα στην ομίχλη που ονειρεύεται.

ή μήπως να ’μασταν

εκεί ψηλά τα κεραμίδια πλάι στην καπνοδόχο

την ώρα που όρθιος ξαποσταίνει ο πελαργός

κι ύστερα λέει

να φύτρωναν κόκκινα

κατακόκκινα φτερά στους ώμους μας

στα μάτια μας ένας κιτρινισμένος χάρτης για τον ουρανό.

να ταξιδέψουμε πέρα απ’ τον πόνο και το θάνατο…

 

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

γράφω τους στίχους που ανακάλυψα

στα μυστικά αρχεία του κόσμου

με τα πρωτόγονά μου σύμβολα

καταχωρώ την προαιώνια μουσική

και οι μέλλοντες αιώνες θα συνθέτουν με αστραπές.

σαν άνεμος στην πέτρα της ερήμου γράφω

τα ονόματα που δεν προφέρονται.

βυθίζομαι στο απρόσιτο

να ανιχνεύσω τις δικές μου λέξεις

το δέος μέσα μου ιχνηλατώ

να ζωγραφίσω το δικό μου φως

 

ΚΑΜΙΑ ΦΟΡΑ ΣΑΝ ΔΕΝΔΡΟ  ή  ΣΑΝ ΠΟΥΛΙ

υπάρχει μέσα  μου ένα φως

καμιά φορά σαν δένδρο  ή  σαν πουλί

ή ξέφτι απ’  το γαλάζιο στο περβάζι σου.

υπάρχει μέσα μου ένα φως

που όλα τα ξέρει  κι  όλα τα αισθάνεται

μοναχικό που ταξιδεύει απ’ την αρχή του χρόνου

που αστράφτει μέσα στη μεγάλη νύχτα

και δεν παραδίνεται

 

ΔΕΙΛΟ,  ΒΑΘΥ ΓΑΛΑΖΙΟ,  ΑΒΑΦΤΙΣΤΟ

κείνο το κάτι

το τρελό  και  το δεν ξέρω τι

κείνο το  μυστικό,   το  θαύμα!..

αυτό είναι μέσα μου

δειλό,  βαθύ  γαλάζιο, αβάφτιστο,

ένα παιδί που δεν μεγάλωσε

κάτι θνητό που αρνείται να πεθάνει

[κι άλλα Ποιήματα από τη συλλογή  του Τόλη Νικηφόρου

ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002

όπως ανθολογήθηκαν στη συγκεντρωτική έκδοση ποιημάτων: 

Τόλης Νικηφόρου ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΔΕΟΥΣ, Επιλεγμένα Ποιήματα 1966-2017, εκδόσεις Ρώμη]

 

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ

(από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου  ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002)

Παρασκευή μήνα Νοέμβρη

με το ζώδιο του σκορπιού,

καθώς πυκνά σκοτείνιαζε

στις παρυφές του Ολύμπου,

σχίστηκε σαν από σεισμό η γη στα δύο

κι από τον Άδη ορθώθηκε

περήφανος  και  σκυθρωπός

μπροστά μου ο Πλούτων

 

μου φαίνεται πως ξέχασες ποιος είσαι

είπε βαριά,  ενώ το αράπικο χρεμέτιζε

και δάγκωνε με αφρούς τα χάμουρα

κι ο Κέρβερος ήρθε κουνώντας την ουρά

και μου ’γλειφε τα χέρια.

άλλο δεν έχει από το λίγο του αυτός ο ξένος τόπος

κι είναι καιρός που η μάνα σου

(εδώ μαλάκωσε ελάχιστα το αψύ του βλέμμα)

γύρισε στην πατρίδα  και  σε  περιμένει.

σήκωσε το δεξί του χέρι απότομα

κι έπεσε νεκρική σιγή τριγύρω.

 

είσαι ψυχή

κι η θέση σου είναι δίπλα μου, με τις ψυχές

 

ΜΥΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΑ, 2

ξυπόλυτη

κάτω απ’ την άσπρη νυχτικιά που της πηγαίνει,

η Σοφία γέρνει και σκαλίζει

το χώμα στη μεγάλη γλάστρα

κατάξανθος στα τρία  και  κάτι χρόνια του

ο Νικολίνος σηκώνει κάστρα με τους κύβους του

ενώ ο πατέρας σοβαρός

του ρίχνει κάπου – κάπου μια έκπληκτη ματιά

πίσω απ’ την κυριακάτικη εφημερίδα.

στο μάρμαρο ξαπλώνει τη φουντωτή ουρά του

ένα πάντα από τα δάση της γαλήνιας σεκόια

κόκκινοι σκίουροι γλιστράνε στο πεζούλι

και ο αλήτης γάτος γλείφει απολαυστικά

δίπλα στα κάγκελα

τα πέλματα  και  τ’ άσπρα του μουσούδια

 

και βέβαια κανείς ούτε στιγμή δεν έφυγε

είναι κι όλοι οι άλλοι εδώ

ακόμη αόρατοι όπως κι εγώ

σε κάποια μυστικά διάσταση του χρόνου

κάποτε όμως σηκώνει από το κέντημα

τα μάτια η μητέρα

και τότε όλοι εμφανιζόμαστε σ’ ένα γαλάζιο φως!..

 

ΒΟΛΤΑ ΣΤΙΣ ΡΑΜΠΛΑΣ* Τ’ ΟΥΡΑΝΟΥ, 1

αργά χθες βράδυ ξαφνικά συνάντησα στις ράμπλας τ’ ουρανού

τον φοιτητή Καλιάγεφ παρέα με τον Ντουρρούτι να τα πίνει

ενώ η Ούρλικε στο παραδίπλα τραπεζάκι

ζωγράφιζε με τη σκιά της μια τίγρη μες στα σύννεφα

δώρο στην Έζρα και τον  Βλαντιμίρ

 

εκεί που έπιανα μια ψάθινη καρέκλα να καθίσω

βγήκε από την πόρτα ο πανάγαθος

σέρνοντας πίσω του, όπως το συνηθίζει,

και μια ταξιαρχία γαλαξίες

άντε να πάνε τα φαρμάκια κάτω,  είπε,

βάζοντας στο γραμμόφωνο ένα βαρύ ζεϊμπέκικο

και μοίρασε τα καραφάκια με το τσίπουρο

απ’ το κρυφό του αμπέλι

 

κουράστηκε ο πατέρας,  ρε παιδιά,

μ’ αυτόν τον χαλασμό εκεί κάτω

πρόσθεσε με γλυκό χαμόγελο ο Ιησούς

λες και παρηγορούσε πάλι τους απελπισμένους,

κι από την άλλη,  του λείπει αυτός ο άκαρδος ο αυτόνομος

και είναι άγριο πράγμα ο παράδεισος

χειμώνα καλοκαίρι με τα χερουβίμ!..

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:  ΡΑΜΠΛΑΣ, κεντρικός δρόμος στις ισπανικές πόλεις. Στη Βαρκελώνη, η Ramnla de las Flores αρχίζει από την Πλατεία της Καταλωνίας  και καταλήγει στο λιμάνι, στο άγαλμα του Κολόμβου και το πλοίο Σάντα Μαρία

 

ΒΟΛΤΑ ΣΤΙΣ ΡΑΜΠΛΑΣ Τ’ ΟΥΡΑΝΟΥ, 3

αργά χθες βράδυ ξαφνικά μες την ομίχλη

είδα στις ράμπλας τ’ουρανού

λουλούδια και μικρά πουλιά
μάτια να λάμπουν.

κι έναν αρχαίο φιλόλογο  και  πάλι  όρθιο

να διδάσκει άγνωστα κείμενα

σαν υποσχέσεις  ή  αινίγματα.

χαμογελούσε  κι έγραφε

στα δάχτυλά του έλιωνε η κιμωλία του χρόνου

κι απ ’τα ανοιχτά παράθυρα οι έφηβοι

είχαν ήδη δραπετεύσει  και  ταξίδευαν

 

αργά χθες βράδυ ξαφνικά

είδα στον μαυροπίνακα  του τίποτα

για πάντα αμετάφραστη τη λέξη ελευθερία

[από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002]

 

ΑΔΕΣΠΟΤΑ

(από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου  ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002)

τ’ αδέσποτα σκυλιά

τ’ αδέσποτα παιδιά

οι αδέσποτες ψυχές.

άγριες, φωτεινές, ευάλωτες.

όχι ότι δεν έχουν κύριο και αφέντη

μόνο που αιώνες τώρα απουσιάζει εκείνος

στην άλλη άκρη του ουρανού.

τα αδέσποτα σπάνια ξεγελούν τη θλίψη τους

στήλη καπνού στις κόρες των ματιών τους

που αναθρώσκει από μια μακρινή πατρίδα

 

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΟΥ Η ΕΦΗ

εκεί που πήγαινα

βαρύς και μόνος με τα χρόνια μου στην Εγνατία

ανάμεσα σε χωρικούς και μαγαζάτορες

βγήκε  και  πάλι ξαφνικά

μέσα στα χρώματα μπροστά μου η Έφη

κι έγειρε να σκουπίσει  με τα μάτια της

τη μελανιά απ’ το παλιό μου μπικ στο μέτωπό.

ένα δειλό πορτοκαλί  αχνοχάραζε στα χείλη της

κι ένα βαθύ γαλάζιο τ’ ουρανού

είχε σκαλώσει στα μαλλιά της.

σφιχτά κρατώντας τα βιβλία στο λευκό πουκάμισο

η ίδια εκείνη Έφη απ’ τα δεκαοχτώ

το ίδιο σκονισμένο απομεσήμερο

τα ίδια εκείνα μάτια

μέσα στη θλίψη μου χαμογελούσαν

 

ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΜΥΤΕΡΟ ΚΑΡΦΙ  ΚΑΙ  ΣΚΟΥΡΙΑΣΜΕΝΟ

μια έρημη σοφίτα μακρινή

μέσα στη θλίψη τ’ ουρανού είναι η ψυχή μου.

γεμάτη άχρηστα αντικείμενα

μια ψάθινη καρέκλα

ένα ποδήλατο με τρύπια λάστιχα

μια κόκκινη ξεφουσκωμένη μπάλα.

κι ένα σωρό θαμπές φωτογραφίες

απ’ τους αρχαίους ενοίκους της

όμως δεν κρύβει πλάσματα επικίνδυνα

κι ούτε ένα μυτερό καρφί  και  σκουριασμένο

μια έρημη σοφίτα μακρινή

μια λέξη ανείπωτη είναι η ψυχή μου

ένα μοναχικό παράθυρο

που κάποτε φωτίζεται μέσα στη θλίψη τ’ουρανού

[από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002]

 

ΑΠΑΡΗΓΟΡΗΤΟΣ

(από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου  ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002)

πώς και γιατί δεν ξέρω

αυτή η λέξη μου ταιριάζει.

ίσως να είναι σαν το χνώτο μου

από παλιά στο τζάμι

σαν τα ρυάκια της βροχής

στο χώμα της Πλατείας Δικαστηρίων.

ίσως να είναι σαν τον γόο του βαρδάρη

στα  καλντερίμια της γενέθλιας πόλης

ή σαν τα γράμματα που αναβοσβήνουν

μακριά στις φωτεινές επιγραφές

και σαν το άγνωστο εκείνο

που κάποτε με έσπειρε και χάθηκε.

πώς και γιατί δεν ξέρω

αυτή η λέξη μου ταιριάζει.

σε ξένο τόπο  και  σε ξένους δρόμους

μόνο

 

ΤΟ ΠΡΟΑΙΩΝΙΟ ΡΙΓΟΣ

προφέρεται στη μοναξιά  και τη σιγή

στις παρυφές του ονείρου

την ώρα που οι νεκροί υφαίνουν έξω το σκοτάδι

και εισρέει από τις χαραμάδες

σαν κόκκινο κρασί η ανάσα τους

με δέος προφέρεται η Ποίηση

καθώς προφέρει ανθίζοντας

ένα ξερό  κλαδί το προαιώνιο ρίγος του

 

ΕΝΑΣ ΞΕΝΟΣ ΑΠΟ ΠΑΛΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ

το ποίημα επιλέγει το δικό του χρόνο για να γεννηθεί

είναι ένας ξένος που κατοικεί από παλιά στο σπίτι μας

κυκλοφορεί στο υπόγειο

και λούζεται με φως στο υπερώο

διαβάζει  ένα – ένα τα χειρόγραφά μας

αποκρυπτογραφεί τις μυστικές φωνές

που ταξιδεύουν μέσα  μας

και πίνει για να μεγαλώσει

γι’ αυτό και είναι πάντα μεθυσμένο

το ποίημα επιλέγει το δικό του χρόνο για να γεννηθεί

όπως πριν από μας επέλεξε αυτό το σπίτι για να κατποκήσει

 

Ο ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ

θα ξαναγεννηθούμε σε μιαν άλλη χώρα

θ’ ανακαλύψουμε και πάλι τις πρώτες λέξεις

και θα προφέρουμε περήφανα

κάθε ελάχιστο αυτονόητο

στη γνώση μάταια θ’ αναζητήσουμε τον κόσμο

θα περιπλανηθούμε στους μεγάλους δρόμους

με τις σειρήνες μέσα στην ομίχλη

και κάποτε έκθαμβοι θα συναντήσουμε

την πρώτη μας αγάπη

στα μάτια μας θ’ αστράφτει

η ίδια προαιώνια λάμψη

 

τίποτα δεν θα θυμηθούμε

και τίποτε δεν θα έχουμε ξεχάσει

 

ΤΟ ΧΑΡΑΜΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ

το χάραμα δεν έχει τραύματα και ουλές

δεν έχει μνήμη

δεν έλαμψε ποτέ πάνω από δάκρυα  και  χαμό

δεν φώτισε εκτελέσεις

γι’ αυτό σαν από θαύμα αστράφτει

και πάλι στην αιώνια εφηβεία του

λέει, καλημέρα σας  παιδιά

αγγίζει εδώ  κι  εκεί τα δένδρα

πιάνει κουβέντα με το  αδέσποτο σκυλί

το χάραμα δεν έχει μνήμη

έχει μόνο ένα βαθύ γαλάζιο  φως

και το απλώνει δίχως δισταγμό στον κόσμο

[από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ 2002]

ΣΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΑΙ ΜΟΝΟΤΟΝΑ

(…  αυτές που έκαναν κουρέλι οι αιώνες 

οι ίδιες λέξεις από  μέσα μου αναβλύζουν… )

κόκκινο και βαθλυ γαλάζιο   επανάσταση   αγάπη,  όνειρο  και θαύματα του κόσμου χώμα στον ουρανό  και  μυστικά,  ελευθερία   και πάνω απ’ όλα η πατρίδα  που είναι φως  και  πάνω απ’ όλα  η ψυχή μου  που είναι φως   στις ίδιες λέξεις επανέρχομαι μονότονα   στο αίμα μου  και  στο άγνωστο που είμαι!..  για πρώτη κι έσχατη φορά   θα απονεμηθεί δικαιοσύνη   στον ουρανό θα σβήσουν τα μεγάλα φώτα   στα μάτια μας θα σβλησει η λάμψη   στα στήθη ο πόνος   τα γράμματα θα εξατμιστούν   και οι σελίδες θα επανακτήσουν τη λευκότητά τους   στην αρχική αθωότητα   το άγιο σκοτάδι θα μας εξισώσει   όλα θα ξαναγίνουν χώμα   όλα θα παραμείνουν ανεξιχνίαστα   και   θ’ απλωθεί  μπροστά μας το μεγάλο τίποτα     και   η απόλυτη ελευθερία!.. [ΠΡΟΔΟΜΕΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ   και  ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ  δύο ποιήματα από τη συλλογή του Τόλη Νικηφόρου ΕΝΑ ΛΙΒΑΔΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ ΠΟΥ ΟΝΕΘΤΕΥΕΤΑΙ 2002  εδώ με αντιγραφή και επικόλληση από τη συγκεντρωτική έκδοση: ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΔΕΟΥΣ επιλεγμένα ποιήματα 1966 – 2017]

Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2026